مقدمه
ماه آوريل در ايران با آغاز فعاليت ها براي انتخابات رياست جمهوري و مجلس، همراه بود. صحنه اي كه در آن، محرومیت و محدودیت زنان در امكان فعاليت سياسي و بيان آزادانه افكار، نهادينه و عيان است. در اصل ۱۱۵ قانون اساسی رژیم ملایان آمده است که رئیس جمهور باید از میان رجال مذهبی و سیاسی انتخاب شود. امسال نيز وزير كشور رژیم، رحماني فضلي در 22فروردين ماه و به هنگام بازديد از ثبت نام داوطلبان به صراحت گفت، «تاکنون تفسیری که از قانون شده، رجل سیاسی شامل خانمها نمیشود».
موضوع شايان توجه ديگر در ماه گذشته، تشديد فشار در زندان ها بود. روز ۲۳ فروردین، ماموران گارد امنیتی اوین به بند زنان يورش بردند و اقدام به تفتيش وسايل و بازرسي بدني زندانیان کردند.
علاوه بر اين، فشار بر فعالين سياسي و مدني در حبس، ادامه داشت. آنها از حق دادرسي عادلانه، حق برخورداري از مرخصي درماني و نيز رسيدگي هاي ضروري پزشكي، محروم بودند.
شرایط زندان
14فروردين 96، شعبه ۱۱۶۲ مجتمع قضایی قدس تهران، هر یک از خواهران دائمی (آتنا، انسیه و هانیه) را به سه ماه و یک روز حبس محکوم کرد. دادگاه کیفری دو تهران بر اساس اتهام «محرز و مسلم» «توهین به مأمورین در حین انجام وظیفه» آنها را محکوم نمود. به دنبال آن، از روز 19فروردين 96، آتنا دائمی، فعال حقوق بشر و مدافع حقوق كودكان، در اعتراض به محکومیت خواهرانش، دست به اعتصاب غذا زد. وي در زندان دچار عفونت كليوي شده است. سازمان عفو بين الملل روز 31فروردين 96 يك بيانيه اقدام فوري براي آتنا دائمي صادر كرد.
مسئولين قضايي ايران از اعطاي مرخصي به نرگس محمدي، مدافع حقوق بشر، محبوس در زندان اوين سرباز زدند. اين در حالي بود كه آنها وثيقه 600ميليوني او را در اختيار داشتند. نرگس محمدی در حال گذران حكم ۱۰ سال حبس به عنوان مرحله دوم پرونده است. اين مرحله از 25اسفندماه به جريان افتاده است.
معصومه ضیاء، فعال مدني محبوس در اوين، از حق تماس با خانواده اش محروم شد. اين زنداني، از 5 فروردین96 در سلول انفرادی بند ۲۴۱ زندان اوین محبوس بوده و اجازه هيچگونه ملاقات با خانواده و يا برخورداري از وكيل، به او داده نشده است.
زنداني سياسي زهرا زهتابچي از امكان هرگونه مرخصي از زندان محروم شد. اين زنداني به اتهام هواداري از مجاهدين خلق به 10سال حبس محكوم شده و از سال 92 در زندان اوين مي باشد. زهرا زهتابچي، یک محقق علوم اجتماعی و داراي دو فرزند دختر است.
مسئولان زندان از اعطاي مرخصي درماني به زينب جلاليان، زنداني سياسي محبوس در زندان خوي، جلوگيري كردند. اين زنداني سياسي به دليل ابتلا به بيماري ناخنك چشم، با خطر جدي از دست دادن بينايي اش روبروست.
نوشین دخت میر عبدالباقی، زندانی سیاسی ۶۴ ساله با حکم ۳۴ سال حبس، در بند زنان زندان اوین دوران محکومیت خود را سپري كرده است. اتهام وي، اقدام علیه امنیت ملی، تبانی علیه نظام، توهین به مقدسات و نشر اكاذيب عنوان شده است. نوشین دخت میر عبدالباقی، به دليل بیماری اسکیزوفرنی و کهولت سن، حكم عدم تحمل کیفري از سوی دستگاه قضایی دريافت كرده اما با اين وجود، از آزادي اش ممانعت شده است.
طاهره ریاحی، خبرنگار خبرگزاری حكومتي برنا، از دیماه سال گذشته بهصورت بلاتکلیف در زندان اوین نگهداری شده و كماكان در حبس است. طاهره ریاحی، هفتم دیماه از سوی مأموران اطلاعات بازداشت و به سلول انفرادی ۲۰۹ منتقل شد. اتهام او تبلیغ علیه نظام عنوان شده است.
نقض حقوق اقليت هاي قومي و مذهبي
در ماه آوریل، دستگيري اقلیت های قومی و مذهبی ادامه داشت.
بعد از پايان جشن هاي نوروز، ماموران امنيتي سنندج يك دختر جوان كرد به نام چنار حسینی را به اتهام «پوشش نامتعارف» یعنی پوشيدن لباس منقش به پرچم كردستان، ابتدا بازداشت و پس از آزادي، در چندين نوبت احضار و تهدید کردند.
صبح 29فروردين ماه، چهار زن از سوي ماموران امنيتي در بندرعباس و قشم بازداشت شدند.
هويت بازداشت شدگان، مهناز جانثار، مارال راستی، مهراله افشار و نسیم قنواتیان، عنوان شده است.
گفته می شود که همه آنها از پیروان مذهب بهایی بوده اند. مأموران در جريان تفتيش منازل اين افراد، وسايل شخصي آنان را نيز با خود بردند.
وضعيت اجتماعي
زنان ايراني كماكان هدف تبعيض و محرومیت از امكان فعاليت هاي آزاد در زمينه تحصيل، ورزش، موسيقي و هنر هستند. نمونه هاي ماه گذشته، گوياست:
ورزش و هنر
کمیته انضباطی فدراسیون بولینگ، بیلیارد و بولس ايران، چند بیلیاردباز زن شرکتکننده در مسابقات آزاد چین را به مدت یک سال از شرکت در همه مسابقات داخلي و خارجي محروم کرد. دليل اين محروميت، «عدم رعایت شئونات اسلامی» عنوان شد. (خبرگزاري حكومتي ايسنا – 11فروردين 1396)
در فاصله دو روز تا شروع رقابتهای «دوی بین المللی پارس» مسیر این مسابقات به بهانه غیر قابل کنترل بودن پوشش زنان غیرایرانی تغییر كرد و زنان شرکت کننده از رقابت در مسیر اصلی محروم شدند. یک مقام فدراسیون دوومیدانی صراحتاً از ممنوعيت زنان دفاع كرد و گفت، «ما در کشور اسلامی مسابقه برگزار میکنیم و باید همه چیز را بتوانیم کنترل کنیم. مسابقات دوی ماراتن زنان را نمیتوانیم با رعایت شرایط اسلامی برگزار کنیم».
میرعمادی، امام جمعه خرم آباد خواستار لغو كنسرت موسيقي زنان در اين شهر شد. وي گفت: «اگر اینگونه کنسرت ها سنت بشود دیگر آن ویژگی ها و خصایص والایی که مردم دارند زیر سوال می رود». (خبرگزاري حكومتي مهر – 1ارديبهشت 1396)
كار و كارگر
روز سیزدهم فروردین، يك پرستار جوان 28ساله به نام مهديه رضايي در بیمارستان فیروزگر تهران در حین شیفت کاری، دچار ايست قلبي شد و جان خود را از دست داد. (خبرگزاري حكومتي ايلنا – 24فروردين 1396)
روز يكشنبه 27فروردين، مدیرکل پزشکی قانونی استان تهران از فوت 6زن كارگر در سال 95 به دليل فقدان ايمني در كار، خبرداد. (خبرگزاري حكومتي ايرنا – 28فروردين 1396)
فرزانه نام خاسی، یک زن کارگر در كامياران در حين كار در یک کارگاه نایلون سازي، انگشتان دست چپ خود را از دست داد.
خودكشي
در ماه آوریل حداقل 5كيس خودكشي در ميان زنان و دختران جوان به وقوع پيوست.
- روز جمعه ١١ فروردین، در مریوان، دختر جوانی با هويت «ش.ع»، 25ساله، اقدام به خودكشي كرد و جان سپرد.
- روز 17فروردين ماه، زن ۲۷ ساله ای در شهرستان اهر (استان آذربايجان شرقي در شمال غرب ايران) اقدام به خودكشي كرد و جان سپرد.
- روز 20فروردين، شیما آداک، يك دختر 24ساله اهل مريوان، اقدام به خودكشي كرد و جان سپرد. دليل اين اقدام او، فشار براي ازدواج اجباري عنوان شد.
- در 21فروردين، يك دختر 16ساله در تهران به نام الهه، در پارك جنگلي، خودسوزي كرد و جان سپرد.
- ۲۹فروردین ماه، يك دختر جوان از اهالي اروميه، به دليل مخالفت خانواده با انتخاب آزادانه اش براي ازدواج، خود را به آتش كشيد و جان سپرد. هويت او، ويدا عبدالله زاده، 20ساله عنوان شده بود.
اعتراضات زنان
طی ماه گذشته زنان ایران با برگزاری و شرکت در اعتراضات متعدد حقوق خود را مطالبه و یا به سیاست های رژیم در زمینه های مختلف اعتراض کردند.
تحصن و تجمع اعتراضي
مادران اهل سنت كه فرزندانشان محبوس و يا اعدام شده اند، انتخابات آتي رياست جمهوري در ايران را ناعادلانه خوانده و خواستار تحريم آن شدند. آنها در بيانيه اي که روز دوم ارديبهشت منتشر شد، اعلام كردند: «ما بایستی علیه این تبعیض و نابرابری و اعدام جوانانمان با هم متحد شویم و یکصدا فریاد کنیم… شرکت ما در انتخابات کسانی که دستشان به خون فرزندانمان آلوده است، تأیید استمرار همان جنایتهای بیرحمانه است».
صبح روز یکشنبه 20فروردين، خانواده و بستگان زندانيان محكوم به اعدام، در مقابل مجلس تجمع كردند تا اعتراض خود را به صدور چنين احكامي ابراز نمايند. به گفته شاهدان، شمار تجمع كنندگان، به 500 تن مي رسيد. ماموران انتظامي و امنيتي، پس از شكل گيري تجمع وارد عمل شدند و با برخوردهاي توهين آميز، مانع از ادامه آن گرديدند.
اعتراض معلمين و فرهنگيان
صبح 28فروردين دهها زن معلم بازنشسته کشور در مقابل سازمان برنامه و بودجه تجمع کردند. یکی از بازنشستگان حاضر در تجمع گفت: خواسته ما پرداخت مطالبات مزدی ازجمله پاداش پایان خدمت، اجرای صحیح همسان سازی مستمریها و ارتقاء خدمات درمانی بیمه تکمیلی است.(خبرگزاري حكومتي ايلنا – 28فروردين 1396)
زنان فرهنگی متقاضي مسكن در زنجان صبح پنجشنبه 31فروردين ۹۶ در مقابل استانداري تجمع اعتراضي برگزار كردند. دهها تن در این تظاهرات شرکت کردند. آنان به عدم رسيدگي به مشكلات شان در زمينه پرداخت پول مسكن و تحويل گيري آن با وجود گذشت 11سال، اعتراض داشتند.
زنان معلم و مربیان پیش دبستانی از استانهای شمالی كشور روز یکشنبه 3 اردیبهشت 96 در مقابل مجلس در تهران، تجمع اعتراضی برگزارکردند. آنها خواهان استخدام رسمی درآموزش و پرورش بودند.
مال باختگان و غارت شدگان
در چهارمين روز ثبت نام براي انتخابات در ايران، يك زن معترض در مراجعه به وزارت كشور و در برابر دوربين، شكايت خود در مورد غارت اموال مردم از سوي موسسات حكومتي را بيان كرد.
وي گفت: «در یک مؤسسه مجاز سرمایهگذاری كرده ام، مؤسسه اعتباری کاسپین. نیامده ام رئیس جمهور بشوم. تکلیف ما چيست؟ پنج ماه است که نه پول ما را مي دهند، نه سپرده هايمان را مي دهند، نه سودش را. اين یعنی چه؟».
روز چهارشنبه ۳۰ فروردین ۹۶ شماري از زناني كه سپرده هايشان در موسسه مالي كاسپين، به آنها بازگردانده نشده بود، در مقابل بانك مركزي تجمع كردند. دهها تن در محل تجمع کرده و شعار مي دادند، سرمايه هاي مردم آزاد بايد گردد.
صبح دوشنبه 4 اردیبهشت96، دهها زن معترض در مقابل دفتر رياست جمهوري در تهران تجمع اعتراضي برگزار كردند. آنها نسبت به غارت زمين هاي خود در تهران معترض بودند. زنان معترض گفتند، ماموران حكومتي قصد تصرف اين زمين ها را دارند و به آنها مجوز ساخت نمي دهند.
