مقدمه
مهمترين مناسبت ماه مارس، روز جهاني زن بود. به مناسبت اين روز، كميسيون زنان شورای ملی مقاومت ایران در هماهنگي و همكاري با ديگر انجمن هاي زنان ايراني در شهرهای مختلف اروپا، آمريكا، كانادا و استراليا، جلسات متعددي برگزار كرد.
جلسه اصلي یک كنفرانس بین المللی در تيرانا بود که با شرکت زنان برجسته از کشورهای مختلف و با حضور مریم رجوی و در جمع زنان پیشتاز مجاهد خلق که بتازگی از کمپ لیبرتی به آلبانی منتقل شده اند برگزار شد.
در ايران، زنان زنداني در اوين، روز جهانی زن را طی مراسمی گرامی داشتند و بر ضرورت دستيابي زنان به حقوق برابر و آزادي هاي بنيادين در جامعه تأكيد كردند.
تحول ديگر در اين ماه، موضع گيري خامنه اي در مورد نقش زنان در جامعه بود. او بار دیگر وظيفه اصلي زن را فرزندآوري توصيف كرد و جنبش عدالتخواهی و برابري جنسيتي را منشاء فساد نامید. (وبسايت خامنه اي – 29اسفند 1395)
در اين ماه سركوب عليه زنان، ادامه داشت. در آستانه روز جهانی زن، دو زن در رشت به دار آويخته شدند. زنان زنداني از درمان و مرخصي درماني محروم گرديدند. زنان در ميهمانيها و مراسم چهارشنبه سوری، بازداشت شدند و آمار زنان بي خانمان بازداشت شده در تهران در مطبوعات حكومتي، 2هزار و 52تن اعلام شد. در عين حال، اعتراضات زنان، از معلمان و فرهنگيان تا مادران قيام و فعالين محيط زيست در اين ماه ادامه داشت.
نقض سیستماتیک حق حیات
اعدام، قتل های خودسرانه، مرگ در حبس، و حکم های اعدام
طي اين ماه، دو زن در ايران اعدام شدند. آنها روز 14اسفندماه در زندان مركزي رشت به دارآويخته شدند. با اعدام اين دو تن، آمار زنان اعدام شده در دوره روحاني، به 75 تن رسيد.
همچنين مرجان داوری، محقق و مترجم ۵۰ ساله، به جرم ترجمه کتابهای فلسفی به اعدام محكوم گرديد. اتهام وي، «افساد فیالارض» و «اجتماع و تبانی علیه نظام» عنوان شده است.
رفتار غیرانسانی و مجازاتهاي بيرحمانه
ماموران امنيتي چهارشنبه شب، 25 اسفندماه به منزل افشين سهراب زاده، زنداني سياسي حمله كرده و مادر وي را هدف ضرب و جرح قرار دادند. مادر افشين سهراب زاده، از ناحيه سر، آسيب ديد.
در نمونه اي ديگر، افسانه بایزیدی، زندانی سیاسی و فعال دانشجویی در پي نوشتن نامه اي اعتراضي به خامنه اي در خصوص «توهین، تجاوز و شکنجهی بیرحمانه» در زندان، مورد بازجویی و ضرب و شتم مقامات زندان مرکزی کرمان قرار گرفت و بهصورت تنبیهی به سلول انفرادي منتقل شد. افسانه بايزيدي، دانشجوی فعال کرد، از 18شهريور 95 به اتهام تبليغ عليه نظام، به چهارسال حبس و تبعید به زندان کرمان محکوم شده است.
شرایط زندان
ماموران مانع از آزادي معصومه ضياء در ایام عید نوروز شدند در حالي كه بستگان او براي پرداخت وثيقه، آمادگي كامل داشتند. معصومه ضياء از 17ديماه و به دنبال بازگشت از سفر خارج كشور، در فرودگاه بازداشت و به اتهام فعاليت مدني و عضويت در عرفان حلقه، به زندان اوين منتقل شد.
الهام فراهاني، زنداني محبوس در اوين كه دچار شكستگي دست شده و دوبار تحت عمل جراحي قرار گرفته بود، از مرخصي استعلاجي و عفو مشروط، محروم شد. الهام فراهانی، شهروند ۵۴ ساله بهایی است كه در حال گذراندن حبس ۴ ساله خود در اوین است. همسر و فرزند او نیز به دلیل باور دینی خود در همین زندان، محبوس هستند.
مریم نقاش زرگران زندانی عقیدتی مسیحی، عليرغم ضعف شديد جسماني و كاهش وزن، از دريافت درمان ضروري محروم شد.اين زنداني به علت عمل جراحي قلب طي سال گذشته، نياز به مراقبت هاي ويژه نيز دارد. مريم نقاش زرگران از ٢٨ تیر سال ٩٢ در زندان به سر می برد. اتهام منتسب به وي، تبليغ عليه نظام عنوان شده است.
بازداشت و دستگيريهاي خودسرانه
در ماه مارس، دستگيري ها، احضارها و بازداشت ها، روي فعالين مدني و نيز برگزاركنندگان جشن هاي خصوصي، متمركز بود.
یکشنبه، بیستدوم اسفندماه، انسیه و هانیه دائمی برای تفهیم اتهام به قضاییه قدس، احضار شدند. آنها خواهران آتنا دائمی، فعال حقوق بشر و مدافع حقوق كودكان، می باشند که اکنون در اوین محبوس می باشد.
یکی از نزدیکان خانواده دائمی گفت، علت احضار آنها شکایتی است که سپاه ثارالله مجدداً نسبت به این خانواده مطرح کرده است. پيش از اين در هفتم ديماه، دوخواهر آتنا دائمي به دادسراي اوين احضار شده بودند و در 27بهمن ماه، از اتهامات مطروحه به واسطه شکایت سپاه پاسداران، تبرئه شدند. آتنا نيز در 4اسفندماه در خصوص پرونده اي که بواسطه شکایت سپاه از وی تشکیل شده بود، تبرئه شد.
فرشته ارغواني،52ساله، به دليل تماس تلفني با برادرش كه 35سال است در خارج از ايران به سر مي برد، دستگير و به يك سال حبس محكوم شد. وي هم اكنون در زنداني در روستاي تيركلاي ساري محبوس می باشد.
دستگیریهای اجتماعی
یک مقام استانداری تهران از دستگيري زنان متكدي و بي خانمان در پايتخت خبرداد و آمار زنان متكدي بازداشت شده از ابتداي سال 95 را يك هزار و 87نفر و شمار زنان بي خانمان بازداشت شده را 2هزار و 52 تن ذكر كرد. (وبسايت حكومتي الف – 30 اسفند1395)
معاون ستاد امربه معروف شهرستان سپیدان (واقع در شهرستان اردکان استان فارس) روز 12 اسفندماه از دستگيري 6پسر و 8 دختر در جريان يك ميهماني خصوصي خبرداد.
جمعه 13اسفندماه، بیش از ۳۰ دختر و پسر جوان در یک ميهمانی در منطقه كيانپارس اهواز از سوي پليس امنيت اخلاقي، دستگیر شدند.
نیروی انتظامی غرب تهران به یک میهمانی زنانه یورش برد و تعدادی از زنان را دستگیر كرد. (وبسايت حكومتي فانوس نيوز – 14اسفند1395)
رییس پلیس پیشگیری ناجا در يك نشست خبري25اسفندماه ، از دستگيري 48زن در جريان جشن چهارشنبه سوري خبرداد. وي افزود 12تن از زنان دستگیرشده به محاكم قضايي معرفي و سايرين با اخذ تعهد، آزاد شدند. (وبسايت حكومتي شبستان – 25اسفند1395)
نقض حقوق اقليت هاي قومي و مذهبي
چهارشنبه 18 اسفندماه ۹۵، یک شهروند بهایی به نام سیما کیانی از سوی مأموران امنیتی در شهرری بازداشت شد. وي به مكان نامعلومي منتقل شده است. مأمورین امنیتی منزل خانم كياني را تفتیش و بسیاری از وسایل شخصی وی را ضبط کردند.
4شهروند مسيحي، از جمله دو زن، از سوي مأموران امنيتي در تهران و اروميه بازداشت شدند. هويت اين دو زن، نانا بدریان و انوشه (ورونیکا) رضابخش عنوان شده است. خانم بدریان و همسرش، اهل تاجيكستان مي باشند. خانم انوشه رضابخش و فرزندش نيز در 2 اسفندماه به بازداشتگاهي در اروميه منتقل گرديده اند و اطلاعی از وضعیت آنها در دست نیست.
لیزا تبیانیان، شهروند بهایی ساکن کرج، روز چهارشنبه ۲۵ اسفندماه توسط مأموران امنیتی استان البرز بازداشت شد. ماموران امنیتی همچنین اقدام به تفتیش منزل و ثبت و ضبط برخی وسایل شخصی خانم تبيانيان كردند.
در یک تحول دیگر در تهران، افروز ذبیحی، دانشجوی بهایی ترم ۵ رشتهی عمران دانشگاه بهشتی، پس از گذراندن ۹۰ واحد درسی، به دلیل باور مذهبی خود از ادامه تحصیل محروم شد.
نیلوفر موسوی، در پایان امتحانات ترم یک، از دانشگاه پیام نور قزوین اخراج شد. علت اخراج، باور او به ديانت بهايي عنوان شده است. خانم موسوی در رشته مترجمی زبان انگلیسی در مقطع کارشناسی تحصیل می کرد.
وضعيت اجتماعي
تبعيض و سركوب نهادينه شده زنان در جامعه ايران، منجر به محرومیت آنها از حمايت اجتماعي و بروز فجايع اجتماعي متعدد شده است. از جمله طی ماه گذشته:
مدیرکل آموزش و پرورش چهارمحال و بختیاری روز دهم اسفندماه اعلام كرد: «در سال تحصیلی ۹۶-۹۵ تعداد ۷۹۹ دانشآموز دختر بازمانده از تحصیل در دورههای متوسطه اول و دوم در سطح استان شناسایی شده است». وی افزود: «از اين تعداد، ۲۱۸ نفر، ازدواج زودموقع داشته اند».
فاطمه دانشور، رئیس کمیته اجتماعی شورای شهر تهران، روز 18اسفند از شناسایی باندي خبر داد که نوزادان نارس متولد شده از مادران خیابانی را به کشورهای دیگر قاچاق و خريد و فروش مي كند. دانشور تصريح كرد: «این باند، دخترها را با قیمتی بیشتر از پسرها خریداری و به مقصد نامعلومی میفرستد». (خبرگزاري حكومتي ركنا – 18 اسفند 1395)
روز نهم اسفندماه ۹۵، جسد سوختة يك زن معلم در كوههاي اطراف شهرستان رامهرمز در استان خوزستان، پيدا شد. هويت اين معلم جوان از طريق موبايلش ، زینب بزیون شناسايي شده است. ساير اندام او، به طور كامل در آتش سوخته و قابل شناسايي نبوده است.
جسد او توسط یک چوپان در بالای کوه پیدا شد. مشخص نیست این قتل فجیع از سوی چه کسانی و چرا رخ داده است.
بیوه یک پاسدار که در جنگ ایران و عراق کشته شده، روز۱۵ اسفند خود را در مقابل بنیاد شهید در تهران به آتش کشید. وی روز قبل ۱۴ اسفند در تجمع «جانبازان» (پاسداران) در خیابان طالقانی تهران شرکت کرده بود. اين زن از ناحیه دست و صورت به شدت سوخته و هم اکنون در بیمارستان بستری می باشد. (سایت حکومتی قانون – ۱۵ اسفند ۱۳۹۵)
طي یک هفته، دو زن در پارک پتروشیمی شهرستان ماهشهرِ خوزستان قربانی اسیدپاشی شدند. یکی از این دو زن باردار بود. (خبرگزاري حكومتي فارس – 19 اسفند1395)
شب 18 اسفندماه یک دختر ده ساله، در تکاب (در استان اروميه، شمال غرب ايران) با حلقآویز کردن خود اقدام به خودکشی کرد. هويت وي، شادي. م عنوان شده بود.
يك زن جوان در جایگاه پمپ بنزین در گالیکش استان گلستان، اقدام به خودسوزی کرد. (وبسايت حكومتي ركنا – 21اسفند 1395)
اعتراضات زنان
طی ماه گذشته زنان ایران با برگزاری و شرکت در اعتراضات متعدد حقوق خود را مطالبه و یا به سیاست های رژیم در زمینه های مختلف اعتراض کردند.
اعتراض معلمين و فرهنگيان
زنان معلم روز پنجشنبه 19اسفند، با حضور چشمگیر در بيش از 20شهر ايران به محروميت و محدوديت هاي شغلي و معيشتي شان اعتراض کردند. اين تجمع ها در شهرهايي چون مشهد، بجنورد، فردوس، تربت حیدریه ، مازندران، سنندج، سقز ، مریوان، قروه، تبریز، اردبیل، زنجان، شیراز، بوشهر، اصفهان، کرمانشاه، کنگان، دهگلان، لردگان، اهواز و الیگودرز برگزار گرديد.
همچنین صدها تن از زنان فرهنگی بازنشسته از شهرهای تهران، کرج، شهریار و قم ساعت ۱۰ صبح روز 19اسفندماه، در مقابل مجلس تجمع كردند. بسیاری از آنها فرزندانشان را با خود آورده بودند.
آنها خواستار آزادي فعالين زنداني، همسان سازي حقوق و بيمه خود و نيز رفع تبعيض بودند. حاضرين پلاکاردهایی در دست داشتند که روی آنها نوشته شده بود: «معلم زندانی آزاد باید گردد»، «تامین ۱٪، گرسنگی ۹۹٪ »، «بیمه کارآمد حق مسلم ما است» و «فقر و تبعیض دیگر بس است».
هزاران تن از زنان معلم و زنان فرهنگی بازنشسته روز یکشنبه ۲۲ اسفند در تهران و ساير شهرها، تجمع اعتراضی برگزار کردند. حاضران در این تجمعها، خواسته های خود را همسانسازی مستمریها، افزایش خدمات بیمهای بازنشستگان و ارتقاي معیشت عنوان کردند.
اعتراض دانشجویان
عصر روز 14اسفندماه، دختران دانشجو در دانشكده ادبيات دانشگاه علامه، در یک تجمع اعتراضي در دانشگاه شرکت کرده و نسبت به اقدامات حراست در زمينه جداسازي ها و تفكيك در مورد درب ورودي و نيز برخوردهاي غيرقانوني و نامناسب ماموران با دانشجويان اعتراض کردند.
تجمع مادران قيام و فعالين زن
روز 27اسفندماه در آخرين جمعه آخر سال، خانواده هاي قتل عام شدگان سال 67 بر مزار آنها حاضر شدند و يادشان را گرامي داشتند. خانم منصوره بهكيش كه شش تن از اعضاي خانواده اش در جريان همين قتل عامها اعدام شده اند، در يادداشتي نوشت: مأموران مانع شدند كه خانوادهها گلها را بر خاک (بستگانشان) بنشانند. ما (هم متقابلا) تلاش کردیم که در زیر سیم های خاردار، تعدادی گل به یاد عزیزانمان و مادرانی که در میان ما نیستند، بگذاریم.
یک مادر داغدار از سوی اطلاعات مازندران احضار و در رابطه با برگزاری مراسم سالگرد شهادت فرزندش تهدید شد. مأموران اطلاعات به حوري گلستاني و چند تن از بستگانشان اخطار داده اند که در صورت برگزاری مراسم برای فرزندش بهنود رمضانی، همه افراد شرکت کننده دستگیر خواهند شد. بهنود رمضانی، ۱۹ ساله، دانشجوی سال اول رشته مکانیک دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل در جریان چهارشنبه سوري سال 89 در میدان نارمک تهران از سوي ماموران حكومتي به قتل رسيد.
تحصن و تجمع اعتراضي
روز ۸ اسفندماه، یک زن جوان، براثر خطاي پزشكي زیر عمل سزارین در بیمارستان بوعلی مریوان، جان خود را از دست داد. هويت وي، سهیلا مولودی ٣١ ساله عنوان شده است. به دنبال اين واقعه، شهروندان مريواني در اعتراض به ناكارآمدي كاركنان حكومتي، دست به يك تجمع اعتراضي زدند.
روز 28اسفندماه، 20 تن از زنان فعال محيط زيست در مريوان از سوي ماموران امنيتي بازداشت شدند. اين زنان نسبت به دفن زباله ها در مريوان معترض بودند. فرماندار مريوان در پاسخ، آنها را دعوت به نشست كرد اما به جاي نشست، ماموران امنيتي اقدام به دستگيري اين فعالين كردند.
