مقدمه
ماه مه با دو تحول عمده در جامعه ایران رقم خورد، یکی انتخابات و همه فعل و انفعالات حول آن و دیگری اعتراضات گسترده به غارت اموال مردم، که زنان در هر دو صحنه نقش فعالی در رویارویی با رژیم ایفاء کردند.
در جریان مناظره های مربوط به نمايش انتخابات در ایران در ماه گذشته گوشه هايي از وضعيت وخيم زنان تحت حاکمیت ملایان افشاء گرديد.
به عنوان نمونه در يكي از مناظره هاي انتخاباتي، اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور در دوره روحاني اعتراف كرد كه در ايران «زنان نه حرمتشان رعایت شده نه حقوقشان» و تأکید کرد که ۴۹درصد جمعیت «کنار گذاشته» شده اند. (تلويزيون حكومتي – ۱۲ ارديبهشت ۱۳۹۶)
در نمونه اي ديگر، محمد حقانی رئيس كميته محيط زيست شوراي شهر تهران در پاسخ به ادعای قالیباف شهردار تهران در مناظره انتخاباتی، تصریح کرد: «حضور یک زن در بین مدیران ارشد شهرداری تهران، بیشتر اقدامی نمادین و نمایشی برای فرار از این واقعیت است که گفته نشود سهم زنان از مسئولیت های رده بالای شهرداری تهران صفر درصد است!». (وبسايت حكومتي انتخاب – ۱۵ ارديبهشت ۱۳۹۶)
از طرف ديگر، روزنامه حكومتي ايران طي مقاله اي که بعداز انتخابات در تاريخ ۸ خردادماه، منتشر شد از كاهش ۳۶درصدی زنان راه يافته به شوراها در ۳۱مركز استان خبرداد و آن را در مقایسه با دوره قبل «کاهش چشمگیری» دانست. به طوری که تعداد زنان راه یافته به شوراهای شهر از ۶۶نفر در دور چهارم به ۴۲ نفر در دوره اخیر رسیده است.
در این میان اما زنان ایران فعالانه به تحریم انتخابات نمایشی رژیم پرداختند و از زندانیان در بند تا مادران شهیدان و زندانیان سیاسی اعلام کردند که به قاتلان جوانان ایران رأی نخواهند داد.
زنان همچنین نقش فعالی در کمپین های اپوزیسیون و حمایت از رئیس جمهور برگزیده مقاومت مریم رجوی و فراخوان به سرنگونی رژیم ایفاء کردند که خشم و واکنشهای وسیعی از سوی رژیم در رسانه ها و مطبوعات برانگیخت.
از سوی دیگر روزهای انتهایی ماه مه با اعتراضات گسترده زنان در شهرهای مختلف کشور در اعتراض به غارت اموالشان از سوی شرکت های اعتباری متعلق به سپاه پاسداران رقم خورد. زنان در این اعتراضات شهامت و از خودگذشتگی خاصی از خود نشان دادند.
نقض سیستماتیک حق حیات
اعدام، قتل های خودسرانه، مرگ در حبس، و حکم های اعدام
صبح ۱۳ ارديبهشت، دو زن در زندان گوهردشت كرج اعدام شدند. از هويت آنها خبري منتشر نشده است. با اعدام اين دو تن، آمار زنان اعدام شده در دوره روحاني، به ۷۷ تن رسيد.
رفتار غیرانسانی و مجازاتهاي بيرحمانه
۴ تن از فعالين مدني زن در تهران به اتهام شرکت در يك تجمع اعتراضی، هر يك به ۹۱روز حبس و ۳۰ ضربه شلاق محكوم شدند. دادگاه آنها در ۱۳ ارديبهشت ۹۶ برگزار شد. هويت این فعالین ناهید بابازاده، بهارک آذرنیا، زهرا شفیعی و ملیکا کاوندی عنوان شده است.
در یک اقدام تکاندهنده از سوی قضائیه، يك زن جوان در تهران به اتهام ارتباط با يك مرد غريبه، به ۷۴ ضربه شلاق و دو سال شستن مرده ها، محكوم شد. هويت وي، مينا ۳۵ ساله عنوان شد. (روزنامه حكومتي ايران – ۲۳ ارديبهشت ۱۳۹۶)
شرایط زندان
آخرین روز ماه مه آخرین روز اعتصاب غذای آتنا دائمي، فعال حقوق كودكان را رقم زد. وی از روز ۱۹فروردين ۹۶ در اعتراض به حكم غيرقانوني حبس خواهرانش، دست به اعتصاب غذا زد. با برگزاری دادگاه و اعلام تبرئه انسیه و هانیه دائمی، خانم دائمی بعد از ۵۴ روز به اعتصاب خود پایان داد.
سازمان عفو بين الملل در پايان اولين ماه اعتصاب او در ۱۹ ارديبهشت ۹۶ يك بيانيه اقدام فوري صادر كرد و خواستار رسيدگي به وضعيت وي گرديد.
در عين حال، زندانی سیاسی کرد زینب جلالیان در زندان خوی دست به اعتصاب درمانی زد.
امیرسالار داودی وکیل زینب جلالیان طی نامه ای به دادستان کل کشور ضمن ابراز نگرانی شدید از وضعیت سلامتی خانم جلالیان، یک بار دیگر بر مسئولیت مقامات زندان خوی و مقامات امنیتی و قضایی شهرستان خوی در خصوص تضمین سلامتی روحی و جسمی وی تأکید کرد.
فاطمه مثنی، زندانی سياسي محبوس در اوین به دليل محروميت از درمان ضروري، از آسيب ديدگي شديد تاندون پا، رنج برد. اين زنداني سال گذشته در هواخوري بند، دچار آسيب از ناحيه پا شد، اما از درمان ضروري، محروم گردید. فاطمه مثنی، ۴۷ ساله، در بهمن ۹۱ توسط مأموران اطلاعات بازداشت شد. اتهام وي، هواداري از سازمان مجاهدين خلق، می باشد.
مهسا رجعتی در سلول انفرادی اوين با شوك هاي عصبي و وخامت وضعيت جسماني روبرو شد. با اين وجود مأموران از اعزام او به بيمارستان سرباز زدند. رجعتی روز ۱۳ دیماه زمانی که قصد خروج از کشور به مقصد کانادا را داشت توسط مأموران وزارت اطلاعات بازداشت شد.
مسئولین قضایی در اردیبهشتماه از خانواده معصومه ضیاء وثیقه ۲۰۰ میلیونی دریافت كردند اما او را كماكان در زندان نگاه داشتند. آنها مدعی شدند که حکم یک سال حبس تعلیقی در پرونده قبلی خانم ضیاء به اجرا در آمده و او برای سپری کردن این حکم باید در اوین بماند.
بازداشت و دستگيريهاي خودسرانه
در ماه مه، دستگيري های خودسرانه از جمله احضار و بازداشت فعالین مدنی و تجاوز به حریم خصوصی مردم در منازل و دستگیری میهمانان ادامه داشت.
دستگیریهای اجتماعی
در هجوم ماموران امنيتي به یک جشن خصوصي در قم، ۴۵ زن و مرد جوان بازداشت شدند و در آبادان نيز، ۳۶ دختر و پسر جوان بازداشت گرديدند. (خبرگزاري حكومتي ركنا – ۱۱ ارديبهشت ۱۳۹۶)
۵۵ زن و مرد به اتهام شركت در يك جشن خصوصي در كرمان، بازداشت شدند. مكان برپايي جشن با حكم قضايي پلمب شده است. (وبسايت حكومتي فردا نيوز – ۱۶ ارديبهشت ۱۳۹۶)
۶۰ زن و مرد جوان در يك ميهماني خصوصي در گرگان بازداشت شدند. آنها با دستور مقام قضایی و توسط پلیس امنیت اخلاقی دستگیر شدند. (خبرگزاري حكومتي مهر – ۲۱ ارديبهشت ۱۳۹۶)
مأموران امنيتي در سنندج يك دخترجوان كرد به نام سارا كمانگر را به اتهام فعاليت اينترنتي، بازداشت كردند.
دستگيري و احضار فعالين زن
ششم خرداد ۹۶، نیروهای امنیتی با هجوم به منزل مهتاب علی پور در زاهدان وی را بدون حکم قضایی بازداشت كردند. مأموران همچنين تعدادی از وسایل شخصی وی را ضبط كردند. مهتاب علی پور، فعال مدني و از اعضاي عرفان حلقه است.
هنا خرسان، فعال فرهنگی، روز سه شنبه ۹ خرداد از سوي اطلاعات اهواز احضار و مورد بازجويي قرار گرفت. وي یک گروه فرهنگی به نام «نوارس» را مدیریت میکند.
وضعيت اجتماعي
تبعيض و سركوب نهادينه شده علیه زنان ايرانی و محرومیت آنها از حمايت اجتماعي منجر به بروز فجايع اجتماعي متعدد می شود. ذیلاً چند نمونه از این محدودیت ها و فجایع که در ماه گذشته رخ داده است.
حجاب
رييس پليس راهنمايي و رانندگي لرستان روز ۱۱ ارديبهشت در رابطه با کشف حجاب زنان در خودروهای خودشان اعلام كرد، خودروهايي كه با استفاده از شيشه هاي دودي و كشف حجاب مزاحمت ايجاد كنند، توقيف خواهند شد و برابر با قانون، مورد برخورد قرار مي گيرند. (خبرگزاري حكومتي صدا و سيما – ۱۱ ارديبهشت ۱۳۹۶)
خودكشي
صبح شنبه ٩ اردیبهشت ۹۶، یک دختر ٢٢ ساله اهل مریوان به نام دنیا دادگستر خود را حلقآویز کرد و به زندگی خویش پايان داد.
يكي از دانشجويان دختر دانشگاه خليج فارس در بوشهر از بالاي ساختمان خوابگاه خود را به پايين پرتاب كرد و از ناحيه ستون فقرات دچار شكستگي شديد شد. عبدالمجيد مصلح، رئیس دانشگاه خلیج فارس، گفت: اين دختر دانشجو در مقطع کارشناسی رشته اقتصاد تحصیل میکرده است. (روزنامه حكومتي آفتاب يزد – ۱۸ ارديبهشت ۱۳۹۶)
در بابل يك زن ۱۸ ساله با طناب، خود را در خانه اش حلق آويز كرد. در ديواندره، زني ۳۰ ساله با هويت «ش.ب» اقدام به خودسوزي كرد و به بيمارستان منتقل شد. در نمونه اي ديگر در ديواندره، زني ۲۵ ساله به نام «بيان محمدي» خود را به آتش كشيد. (خبرگزاري حكومتي ركنا، كردپا – ۲۸ارديبهشت ۱۳۹۶)
روز شنبه ٦خرداد ۹۶، دختري ۱۷ساله در مريوان با هويت سحر ايوبوند از طريق خودسوزي، به زندگي خود پايان داد. دليل خودكشي وي، فشار مشكلات خانوادگي عنوان شد.
خشونت خانگي
يك دختر ۵ ساله در مشهد، براثر ضرب و شتم ناپدري خود، دچار مرگ مغزي شد.
هنگام پذیرش این کودک، آثار جراحت متعدد ناشی از ضرب و شتم بر روی شکم، سر و صورت وی قابل مشاهده بوده و پس از اقدامات پاراکلینیکی و تصویر برداری مشخص شد که علاوه بر شکستگی های پا و لگن دچار آسیب های مغزی نیز شده است. (خبرگزاري حكومتي ايرنا – ۱۳ ارديبهشت ۱۳۹۶)
مردی به دلیل امتناع همسرش از طلاق اسید به رویش پاشید. اسیدپاشی مذکور در شهرستان جغتاي (خراسان رضوي) رخ داد. زن بیدفاع که از ناحيه سر و گردن دچار سوختگي شده بود به بیمارستان منتقل شد. (خبرگزاري حكومتي ايرنا – ۱۴ ارديبهشت ۱۳۹۶)
قوانين تبعيض آميز
زهرا نعمتی ورزشكار المپیک ۲۰۱۶ ریو در رشته تیر و کمان، از سوی همسرش ممنوعالخروج شد. (خبرگزاري حكومتي ايسنا – ۱۸ ارديبهشت ۱۳۹۶)
اعتراضات زنان
تحريم انتخابات از زندان تا مادران قيام
در ماهي كه گذشت، اصلي ترين نمود اعتراضات زنان، تحریم انتخابات نمايشي رژيم بود. طیف وسیعی از فعالین زن از زندان و مادران قيام و … در این اعتراض و ایستادگی شرکت کردند.
زنداني سياسي مريم اكبري منفرد، در نامه اي به تاريخ ۱۳ ارديبهشت ۹۶ نوشت: «من، مریم اکبری منفرد، زندانی سیاسی زندان اوین، هشت سال است که در زندانهای حاکمیت اسلامی میباشم و هر روز شاهد فجایع تجاوزات و شکنجههای زنان زندانی بوده و هستم… در تمامیت این رژیم نه اصلاحپذیری جای دارد و نه رفرم پذیر است و نه بهرهای از اعتدال و امید، چرا که بیاصل و بنیاد است! و تمامیتش برای مردم ایران نامشروع! رأی من نه به حاکمیت اسلامی است».
آتنا دائمي در چهلمين روز اعتصاب غذاي اعتراضي خود در اوين اعلام كرد كه در انتخابات شركت نخواهد كرد. اين فعال مدني در نامه اي از زندان نوشت: «به راستی به چه چیزی باید رای داد؟ به فقر؟ به ادامهی تحریمها به خاطر نقض حقوق بشر؟ به اعدامهای دستهجمعی؟ به خفقان و سانسور؟ به حجاب و دین اجباری؟… در این انتخابات نمایشی شرکت نخواهم کرد».
زندانی سیاسی گلرخ ایرایی در نامهای سرگشاده از اوین نوشت: «از شرکت در چنین انتخاباتی که نه حماسهی حضور بلکه نمایش اقتدار تکروی، سرکوب و استبداد است و تنها صرف هزینهای جهت عوامفریبی ست خودداری نموده و فعالانه تا ایجاد فضایی باز جهت فعالیت آزاد کلیهی احزاب در ایرانی آزاد و رها از یوغ استبداد تلاش خواهیم نمود…».
خانم شعله پاکروان، مدافع حقوق بشر و فعال ضد حکم اعدام، در پیامی گفت: من به هیچکدام از۶ بازیگر رأي نخواهم داد….من به قاتلان هزاران جوان رأي نخواهم داد، به غارتگران ميهنم رأي نخواهم داد. به آنانی كه بي گناهان را به مسلخ بردند رأي نخواهم داد. نه، من به قاتلان ريحانم، ریحانهایم رأي نخواهم داد.
خانم شهین مهین فر، فعال مدافع حقوق بشر اعلام کرد که «به قاتلان فرزندانم رأی نمی دهم». فرزند جوان خانم میهن فر، امیر ارشد تاجمیر، در جریان تظاهرات ۶ دی ۱۳۸۸ (عاشورا) و در جریان قیام مردم ایران بعد از تقلب در انتخابات آن سال توسط ماشین نیروی انتظامی زیر گرفته شد و به شهادت رسید.
كاريكاتوريست جوان و زنداني سابق، آتنا فرقداني، در كاريكاتوري انتخابات نمايشي در ايران را به زبان طنز، ترسيم كرد. وي در پست فيس بوك خود در توضيح آن نوشت: «چهار سال دیگر به همین روزگار ۳۸ ساله افزوده می گردد! چهار سال دیگر حاکمان این سرزمین توبره هایشان از منابع ملی غنی تر می گردد و مردم هم چنان اندر خم یک کوچه، روزگار می گذرانند…!»
اعتراض سپرده گذاران
صبح جمعه ۵ خرداد ۹۶ جمعی از زنان كه دارايي شان از سوي موسسه كاسپين غارت شده، در مشهد در مقابل ساختمان استانداري تجمع كردند و خواستار تعيين وضعيت سپرده هايشان گرديدند. برخی از اين زنان به نشانه كفن، لباس سفید بر تن داشتند. آنها عليه موسسه كاسپين، شعار مي دادند.
روز شنبه ۶ خردادماه، زنان معترض به غارت اموال شان از سوي موسسه اعتباري توسعه اهواز، تجمع اعتراضي برگزار كردند. آنها به منظور بيان اعتراض خود، جاده را بسته و خواستار پرداخت سپرده هايشان از مقامات شدند.
روز ۷ خرداد، زنان معترض به غارت اموالشان از سوي موسسه توسعه آرمان، در اليگودرز (استان لرستان ايران) تجمع كردند. آنها خواستار تعيين تكليف سپرده هايشان بودند. مشابه اين تجمع در شهرهاي بروجرد، دلفان، درود، نورآباد و ازنا نيز برگزار شد.
همچنین در مرکز استان در خرم آباد، زنان معترض در چهارراه بانك، بر روي زمين نشستند و با بستن جاده، اعتراض خود را به همگان نشان دادند. ماموران حكومتي براي مقابله با حركت اعتراضي زنان، به صحنه آورده شدند. (وبسايت حكومتي سيرافلاك – ۹ خرداد ۱۳۹۶)
اعتراض محصلين و كارمندان
روز دوشنبه هشتم خرداد۹۶، جمعی از پزشکان و فارغالتحصیلان رشته پزشکی در مقابل دفتر روحانی در تهران، تجمع اعتراضی برگزار کردند. تجمعکنندگان که با چترهای سفید در محل حاضر شده بودند خطاب به روحانی گفتند: وزیر شما صدای پزشکان را نمیشنود.
جمعی از پرستاران و پرسنل بیمارستان امام سجاد در ياسوج، روز سه شنبه ۹خرداد، در مقابل استانداري تجمع كردند و خواهان پرداخت شدن مطالباتشان شدند. آنها مطالبات پرداخت نشده ۶ماهه دارند.
اعتراض معلمين و فرهنگيان – ورزشكاران
صبح سه شنبه ۱۲ اردیبهشت۹۶ جمعی از زنان معلم، در گرامیداشت «روز معلم»، در مقابل مجلس در تهران، یک تجمع اعتراضی برگزار کردند. در اين ميان، نیروی انتظامی وارد صحنه شد و امكان ادامه تجمع را به معلمين نداد. آنها ادامه تجمع خود را در یکی از پارکهای نزدیک بهارستان برگزار كردند.
روز دوم خرداد، جمعي از معلمان زن حق التدريسي و سپرده گذاران موسسه كاسپين، در مقابل ساختمان مجلس در تهران تجمع اعتراضي برگزار كردند. معلمان حق التدريس، خواهان تعيين تكليف وضعيت شغلي، سنواتي و حقوق خود از سوي آموزش و پرورش بودند. (خبرگزاري حكومتي ايسنا – ۲ خرداد ۱۳۹۶)
فرشته حسینی، از ورزشکاران تيم ملی کانوپولوی ایران که چندماه قبل به آلمان سفر کرده بود در این کشور اعلام پناهندگی کرد. وي در شبكه اجتماعي اعلام كرده است كه تصميمي به بازگشت به ايران ندارد. خانم حسینی با تیم ملی ایران عنوان دار قهرمانی و نایب قهرمانی آسیا بوده است. (خبرگزاري حكومتي ايسنا – ۲۷ ارديبهشت ۱۳۹۶)
