سلما لاگرلوف (۲۰ نوامبر ۱۸۵۸- ۱۶مارس ۱۹۴۰) فقط داستاننویس نبود—او تاریخساز بود.
این نویسنده پیشروی سوئدی به نمادی جهانی از تخیل، شجاعت و عصیان آرام بدل شد. در سال ۱۹۰۹، او با شکستن مرزهای سنتی، به نخستین زنی تبدیل شد که جایزه نوبل ادبیات را دریافت کرد؛ افتخاری که بهپاس «آرمانگرایی والای ادبی، تخیل زنده و درک معنوی آثارش» به او اهدا شد. اما رسیدن به این جایزه، بهسادگی نبود؛ در پشت صحنه، این انتخاب موجب بحثهای داغ و کشمکشهای داخلی در آکادمی سوئد شد—همان نهادی که بعدها لاگرلوف را در آغوش کشید.
سخنرانی پذیرش نوبل او، نه با غرور، بلکه با شاعرانگی همراه بود. لاگرلوف داستانی شخصی و خیالانگیز را تعریف کرد: دیداری خیالی با پدر درگذشتهاش در بهشت، جایی که از او میخواهد در پرداخت «بدهی» موفقیتش کمک کند. و پدر، پاسخ میدهد که این بدهی، سهم همهی کسانیست که در مسیر زندگی، به او ایمان داشتند.
زندگی ادبی او مملو از “اولینها” بود. در سال ۱۹۰۴، مدال طلای بزرگ آکادمی سوئد را دریافت کرد و در سال ۱۹۱۴، بهعنوان نخستین زن، عضو رسمی آن نهاد شد. همچنین در سال ۱۹۰۹، نشان Litteris et Artibus را دریافت کرد و در سال ۱۹۲۶، مدال افتخار Illis quorum را به افتخاراتش افزود. دانشگاه اوپسالا و دانشگاه گرایفسوالد نیز دکترای افتخاری خود را به او اعطا کردند.
در طول جنگ جهانی دوم، او نشان داد که شجاعتش فقط در ادبیات خلاصه نمیشود. لاگرلوف مدال نوبل و مدال طلای آکادمی را به دولت فنلاند اهدا کرد تا در تأمین هزینههای جنگ علیه اتحاد جماهیر شوروی کمک کند. اقدامی که چنان تأثیرگذار بود که دولت فنلاند ترجیح داد هزینه را از منابع دیگر تهیه کند و مدالها را به او بازگرداند.
تأثیر او از مرزهای ادبیات فراتر رفت. در سال ۱۹۹۱، سلما لاگرلوف نخستین زنی شد که تصویرش روی اسکناس سوئدی نقش بست—اسکناس ۲۰ کرونی. خیابانی در شهر اورشلیم (بیتالمقدس) به نام او نامگذاری شده و خانه کودکیاش در مارباکا امروزه بهعنوان موزهای فرهنگی نگهداری میشود. همچنین دو هتل در شهر اوسترا امترویک، به افتخار او نامگذاری شدهاند.
زندگی سلما لاگرلوف تنها یک سفر ادبی نبود—بلکه درسی بزرگ در ایستادگی، خلاقیت و انساندوستی بود. او با افسانهها، اسطورهها و روایتهای تاریخی، نهتنها روح سوئد را به تصویر کشید، بلکه در شکلگیری آن نقش مؤثری داشت.
