کاترینا تایکون-لانگهمر(۲۹ ژوئیه ۱۹۳۲- ۳۰ دسامبر ۱۹۹۵) فعال مدنی، نویسنده و بازیگر رومیتبار سوئدی بود که اغلب از او به عنوان «مارتین لوتر کینگ سوئد» یاد میشود. او در خانوادهای از جامعه کالدراش روما، در یک اردوگاه چادری نزدیک اوربرو به دنیا آمد و با وجود سختیهای فراوان، به یکی از پرنفوذترین مدافعان حقوق مدنی روما در سوئد تبدیل شد.
کاترینا که در کودکی از آموزش رسمی محروم بود، در بزرگسالی خواندن و نوشتن را آموخت. نخستین کتاب خودزندگینامهای او با عنوان «زیگنرسکا» (زن کولی) در سال ۱۹۶۳ منتشر شد و برای نخستینبار، تصویری بیواسطه و شخصی از زندگی روما در سوئد ارائه داد. این روایت جسورانه، کلیشههای ریشهدار اجتماعی را به چالش کشید و زمینهساز تغییر شد.
در سال ۱۹۶۴، او به همراه خواهرش «روزا» انجمن روما (Zigenarsamfundet) را بنیان گذاشت که هدف آن مبارزه برای دسترسی برابر به مسکن و آموزش بود. کاترینا با نامهنگاری به رهبران سیاسی، سخنرانیهای عمومی و حضور فعال در رسانههای سوئد، دامنه تأثیرگذاری خود را گسترش داد.
با این باور که تغییر واقعی از کودکان آغاز میشود، او مجموعه کتابهای «کاتیتسی» را خلق کرد؛ دوازده جلد خودزندگینامه برای کودکان که بین سالهای ۱۹۶۹ تا ۱۹۸۰ منتشر شد. این داستانها زندگی دختری جوان از قوم روما را دنبال میکرد و به محبوبیت گستردهای دست یافت؛ تا آنجا که نسخههای کمیک، یک سریال تلویزیونی در سال ۱۹۷۹ و جایگاهی پس از آسترید لیندگرن در میان پرخوانندهترین نویسندگان کودک سوئد را برای او به ارمغان آورد.
متأسفانه، کاترینا در سال ۱۹۸۲ دچار ایست قلبی شد و به مدت ۱۳ سال در کما ماند تا سرانجام در سال ۱۹۹۵ درگذشت. میراث او همچنان از طریق آثار ادبی، تأثیرش بر حقوق مدنی روما در سوئد، و یادبودهایی چون مستند تایکون ۲۰۱۵، جایزه کاترینا تایکون و خیابانی که در شهر شلهفتئو به نام او نامگذاری شده، زنده است.
