نابرابری ساختاری و سرکوب زنان با مجوز رسمی
«تبعیض جنسیتی در قوانین رژیم ایران» عنوان گزارشی است که کمیسیون زنان شورای ملی مقاومت ایران به اجلاس کمیسیون مقام زن CSW70 ارائه کرده است. این گزارش بر «تضمین و تقویت دسترسی به عدالت برای همه زنان و دختران، از جمله از طریق ترویج نظامهای حقوقی فراگیر و عادلانه، حذف قوانین، سیاستها و رویههای تبعیضآمیز، و رفع موانع ساختاری» تمرکز دارد.
دیکتاتوری دینی حاکم بر ایران یکی از معدود نظامهای سیاسی در جهان است که تبعیض علیه زنان را بهصورت نظاممند و در تمامی سطوح قانونگذاری خود نهادینه کرده است.
در زمانی که جهان بهسوی لغو مجازات اعدام در حرکت است و تعداد زنان اعدامشده در سایر کشورها همچنان در حد انگشتشمار باقی مانده، دیکتاتوری دینی حاکم بر ایران در سال ۲۰۲۵ با اعدام ۶۵ زن، رکورد تازهای از قساوت را به ثبت رساند.
پرسش اساسی این است که چرا سرنوشت این زنان به چوبه دار ختم میشود؟
پاسخ را نمیتوان صرفاً در سلولهای انفرادی زندانهای قرچک یا اوین، و یا در وضعیت روانی قربانیان جستوجو کرد. بلکه باید آن را در متون قانونی یافت که «زن» را نه بهعنوان یک انسان آزاد، بلکه بهعنوان ملک مردان و موضوعی در چارچوب مصلحتهای بهاصطلاح شرعی تعریف میکنند. هر گرهای که بر طناب دار یک زن ایرانی زده میشود، پیش از آن در بنیادیترین قوانین این نظام بافته شده است.
اعدام ۶۵ زن در سال ۲۰۲۵، نتیجه منطقی ساختاری است که در آن «زن بودن» نه بهعنوان یک هویت انسانی، بلکه بهعنوان موجودیتی تابع مردان تلقی میشود.
قانون اساسی این دیکتاتوری دینی از همان ابتدا مسیر برابری را مسدود کرده است. قانون مدنی با نصف کردن ارزش اقتصادی و اعتبار حقوقی زنان، آنان را به حاشیه میراند. قانون خانواده با تأیید ازدواج کودکان و تحمیل مقررات بنبستآفرین طلاق، زنان را در وضعیت وابستگی نگه میدارد، و قانون مجازات—با ماهیتی خشونتبار—از زنانی که این موانع را به چالش میکشند انتقام میگیرد و ضعیفترین و منزویترین آنان را به مرگ محکوم میکند.
برای اثبات این استدلال، گامبهگام موانع نهفته در قوانین رژیم آخوندی را که دسترسی زنان به عدالت را مسدود میکند، بررسی خواهیم کرد.
در این سند که برای اجلاس CSW70 تهیه شده است، کمیسیون زنان شورای ملی مقاومت ایران با بررسی دقیق قوانین رژیم آخوندها نشان میدهد که چگونه رژیم ملایان بهطور نظاممند و از طریق لایههای متعدد قوانین زنستیز، دسترسی زنان ایرانی به عدالت را مسدود کردهاند.
موضوع محوری بازبینی در CSW70 عبارت است از: «مشارکت کامل و مؤثر زنان و حضور آنان در فرآیندهای تصمیمگیری در عرصه عمومی، و نیز حذف خشونت، در راستای تحقق برابری جنسیتی و توانمندسازی همه زنان و دختران (بر اساس نتایج مورد توافق در شصتوپنجمین نشست).»
بر این اساس، در فصلهای دوم و سوم این گزارش، با روند فزاینده خشونت علیه زنان در ایران و نیز شکاف عمیق جنسیتی آشنا خواهید شد که زنان تحصیلکرده ایران را از فرصتهایی که شایسته آن هستند، محروم میسازد.
