روز جهانی حقوق بشر و نقض گسترده حقوق زنان زندانی سیاسی در ایران

نگاهی به فهرست زنان زندانی سیاسی محروم از درمان

۱۰ دسامبر، روز جهانی حقوق بشر فرصتی است تا به یاد بیاوریم که آزادی بیان و کرامت انسانی از پایه‌های اساسی حقوق بشر هستند. در روز جهانی حقوق بشر، یاد زنان و مردانی را گرامی می‌داریم که شعله آرمان حقوق بشر را با فداکاری و خون خود زنده نگه داشته‌اند.

مبارزه برای آزادی، حقوق برابر زنان، و نفی اجبار دینی، محور اصلی رویارویی مردم ایران با رژیم حاکم در بیش از چهار دهه گذشته بوده است. در این مسیر، مردم ایران با شجاعتی بی‌نظیر ایستادگی کرده‌اند.

بیلان نقض حقوق بشر و نقض حقوق زنان در ایران

جنایات رژیم آخوندی در ایران با مواردی هولناک شناخته شده است: اعدام دختران نوجوان، کشتار مادران سالخورده و زنان باردار، ترور رهبران دینی دیگر ادیان، و اعمال وحشیانه‌ترین شکنجه‌ها. دهها هزار زن و دختر شجاع که در برابر این رژیم زن‌ستیز ایستاده‌اند، با شکنجه‌های بی‌رحمانه یا اعدام مواجه شده‌اند.

در طول این سال‌ها، بیش از ۱۰۰ هزار تن از فرزندان دلیر مردم ایران در مبارزه با این رژیم جان باخته اند. از جمله ۳۰ هزار زندانی سیاسی که در قتل‌عام تابستان ۱۳۶۷، با حکمی چند سطری از سوی خمینی، به کام مرگ فرستاده شدند.

دکتر کاظم رجوی، شهید بزرگ حقوق بشر در ایران، در مصاحبه با نیویورک تایمز گفت: «ما تاریخ حقوق بشر را با خون خود می نویسیم.» امسال نیز تاریخ حقوق بشر ایران با اعدام ۹ زندانی سیاسی و صدور احکام اعدام برای زندانیان سیاسی مجاهد و زندانیان سیاسی کرد و بلوچ و عرب و همچنین برای زنان زندانی سیاسی رقم خورد.

با توجه به شرایط انفجاری جامعه ایران، رژیم ملایان که از پاسخگویی به پایه ای ترین خواستهای مردم عاجز است، برای جلوگیری از فوران خشم و انزجار مردم و بروز قیامی دیگر، به افزایش سرکوب و اختناق روی آورده است. طی یازده ماه گذشته، نزدیک به ۸۸۰ زندانی از جمله ۳۲ زن اعدام شده‌اند.

علاوه بر این، رژیم اخیراً قانونی زن‌ستیز تصویب کرده است که ده‌ها نهاد حکومتی را برای تحمیل حجاب اجباری بسیج می‌کند. این قانون نه‌تنها سرکوب زنان، بلکه اعلان جنگ علیه جامعه است.

در این مقاله، به شرح وضعیت برخی زندانیان سیاسی زن می‌پردازیم که همچنان قربانی این رژیم هستند.

وضعیت زنان زندانی سیاسی

در ایران، رژیم سرکوبگر ملایان از هر وسیله‌ای برای خاموش کردن صداهای مخالف استفاده می‌کند. بازداشت، شکنجه، و حبس طولانی‌مدت مدافعان حقوق بشر تنها بخشی از سیاست‌های این رژیم علیه افرادی است که برای ابتدایی‌ترین حقوق انسانی خود و هموطنان شان تلاش می‌کنند.

یکی از شیوه های غیرانسانی رژیم ملایان محروم کردن زندانیان سیاسی از درمان و خدمات پزشکی است، امری که عملاً آنها را در معرض یک مرگ تدریجی قرار می دهد. این سیاست نه تنها نقض حقوق انسانی بلکه نقض آشکار اصول بنیادین حقوق بشر است.

اسامی و پرونده برخی از زنان زندانی سیاسی که به عنوان تنبیه و شکنجه از درمان محروم هستند، در زیر آمده است:

1. زینب جلالیان
   قدیمی‌ترین زندانی سیاسی زن در ایران که نزدیک به ۱۷ سال در زندان‌های مختلف به سر برده است. این زندانی سیاسی کرد که ۴۲ سال دارد از بیماری‌های گوارشی، کلیوی، چشمی و دیگر مشکلات جسمی رنج می‌برد، اما از حق درمان محروم است. اطلاعات رژیم آخوندی شرط درمان او را همکاری با حکومت و اعتراف تلویزیونی قرار داده است. وی در حال حاضر در زندان مرکزی یزد به سر می برد.
2. مریم اکبری منفرد
   این مادر ۴۹ساله سه دختر ۱۵سال حکم خود را در زندان سپری کرده است، اما رژیم مجدداً دو سال دیگر به حکم او اضافه کرد در حالی که طبق قوانین رژیم باید ۵ سال قبل پس از گذراندن دوسوم از حکم خود آزاد می شد. به دلیل سالهای طولانی حبس در زندان مریم اکبری منفرد از بیماری های مختلف از جمله بیماری کبد رنج می‌برد. وزارت اطلاعات اجازه نمی‌دهد او بیرون از زندان به پزشک مراجعه کند. پزشک زندان برای او غذای مخصوص تجویز کرده است، اما به درخواست او برای مواد غذایی مناسب و مراجعه به پزشک متخصص پاسخی داده نشده است. وضعیت جسمانی وی به دلیل عدم تغذیه مناسب و عدم دسترسی به درمان به شدت رو به وخامت گذاشته و دچار عوارض جانبی مختلفی شده است. وی در حال حاضر در زندان قرچک در شرایط بسیار غیربهداشتی و در میان زندانیان عادی به سر می برد که ناقض اصل تفکیک جرائم می باشد.
3. زهرا صفایی
   زهرا صفائی ۶۲ساله به مدت ۸سال در دهه ۶۰ در زندان به سر برد. وی دو بالون در قلبش دارد و با بیماری قلبی و فشار خون دست‌وپنجه نرم می‌کند و نیازمند مراقبت‌های ویژه است. وی پس از تحمل بیش از سه سال حبس و شکنجه در بهمن ۱۴۰۱ از زندان آزاد شده بود ولی مجدداً در شهریور ۱۴۰۲ بازداشت و به ۵سال حبس محکوم شد. او توان تحمل حبس ندارد. اما حتی از حق مرخصی درمانی محروم می باشد.
4. مرضیه فارسی
   زندانی سیاسی 59 ساله، خانه دار و دارای دو فرزند است. وی از بیماری سرطان رنج می‌برد. مرضیه فارسی روز ۳ اسفند ۱۴۰۲ بعد از گذراندن سه سال زندان آزاد شده بود که مجدداً در مردادماه بازداشت و به ۱۵سال حبس محکوم شد.
5. راحله راحمی‌پور
   فعال مدنی 71 ساله که به دلیل دادخواهی برای برادر و برادرزاده اش که از قربانیان دهه 60 و از ناپدیدشدگان قهری هستند، با حکم ۶سال حبس از سال قبل زندانی شده است. وی از چندین بیماری از جمله تومور مغزی رنج می‌برد. در سن ۷۱ سالگی، وضعیت جسمانی او به شدت وخیم شده و شرایط زندان برای او بسیار طاقت‌فرسا می باشد، اما دادستانی با درخواست او مبنی بر ارسال پرونده جهت بررسی توسط پزشکی قانونی و دریافت عدم تحمل حبس مخالفت کرده است.  
6. پروین میرآسان
   این زندانی سیاسی ۶۷ ساله، دوران محکومیت چهار ساله‌ خود را در زندان اوین سپری می‌کند. وی به بیماری‌های متعددی از جمله دیابت، پارکینسون، و مشکلات مفصلی مبتلاست و گاهی نیز دچار عارضه چسبندگی روده می‌شود. او از درد شدید در زانوی چپ خود رنج می‌برد که به‌طور مکرر آب می‌آورد و همین امر باعث شده که با سختی قادر به راه رفتن باشد. وی پس از ماه‌ها محرومیت از درمان، به بیمارستان اعزام شد و پزشکان توصیه کردند که زانوی چپ او نیاز به جراحی دارد؛ اما او بدون انجام درمان لازم و تنها پس از دریافت داروهای مسکن به زندان بازگردانده شد.

پروین میرآسان گاهی دچار فراموشی و کم‌حرفی شدید می‌شود و به نقطه‌ای خیره می‌ماند، و گاهی به‌طور ناگهانی پرحرف می‌شود. با وجود بیماری‌های مختلف و مشکلات عصبی، او همچنان از اعزام به پزشکی قانونی جهت بررسی عدم تحمل حبس محروم مانده است.

7. فاطمه ضیایی آزاد (حوری)
   این زندانی سیاسی 67 ساله‌، مادر دو دختر، از بیماری صعب العلاج ام‌اس و بیماری های عفونی دیگر رنج می‌برد و شرایط وخیم جسمی‌اش به دلیل محرومیت از درمان به شدت بدتر شده است. وی از دهه ۶۰ تاکنون بارها دستگیر و زندانی شده و تا سال ۱۴۰۱ که دستگیر شد، ۱۰ سال و دو ماه را در زندانهای رژیم محبوس بوده است. جان این زندانی سیاسی به دلیل بیماری هایش در خطر است و او توان تحمل شرایط زندان را ندارد و بایستی بلادرنگ آزاد شود.
8. آذر کروندی (موسی‌زاده)
   آذر کروندی، زندانی سیاسی حدوداً ۶۰ ساله محبوس در زندان اوین، از بیماری قلبی جدی رنج می‌برد و نیاز فوری به درمان تخصصی دارد.آذر کروندی از زندانیان سیاسی دهه شصت است و دو رگ قلب او بسته شده که نیازمند رسیدگی فوری پزشکی است. با وجود وضعیت جسمی نامساعد، درخواست‌های وی برای اعزام به بیمارستان توسط مقامات زندان اوین نادیده گرفته شده است.
9. معصومه یاوری

معصومه یاوری متولد ۱۳۵۷، خانه‌دار و مادر دو فرزند. وی در شهریور ۱۴۰۲ بازداشت شد و در حال گذراندن ۱۳سال حکم حبس خود در زندان دولت آباد اصفهان می باشد. معصومه به شدت بیمار است و به بیماری های مختلف از جمله بیماری قلبی، انسداد عروق و کم کاری شدید تیروئید مبتلا است. او تحت عمل جراحی دیسک کمر نیز قرار گرفته است. گزارش شده که سلامتی او در زندان در شرایط وخیمی می باشد.

10.نجات انور حمیدی

این زندانی سیاسی 69 ساله، مادر یک دختر، از اختلال عملکرد تیروئید، فشار خون، افزایش چربی خون و سردردهای مزمن رنج می برد، هر دو چشم وی نیز آب مروارید آورده اند به دلیل عدم رسیدگی پزشکی، دچار خونریزی شده اند. به رغم بیماری قلبی که نیاز به درمان و جراحی دارد، مقامات زندان شیبان اهواز به عنوان نوعی شکنجه عمداً از اعطای مرخصی استعلاجی به او جلوگیری می کنند.پزشکان متخصص توصیه کرده اند که او در خارج از زندان تحت نظر کادر پزشکی مجرب تحت عمل جراحی قرار گیرد. با این حال، هم مقامات زندان و هم قوه قضائیه با درمان و جراحی او در خارج از زندان مخالفت کرده اند.

11.سروناز احمدی
سروناز احمدی، ۲۶ساله، فعال حقوق کودکان، مترجم و مددکار اجتماعی در زندان اوین به سر می برد. وی به بیماری صرع مبتلا است و به دلیل مشکلات عصبی و جسمی، از جمله تشنج‌ها و انقباضات عضلانی شدید، در وضعیت بحرانی قرار دارد. در مرداد ۱۴۰۳ پزشک متخصص در نامه‌ای به مقامات زندان درخواست مرخصی پزشکی اورژانس کرد. با این حال وی اخیرا تنها یک هفته (از ۴ تا ۱۰ آذر) مرخصی دریافت کرد و مجدداً به زندان بازگردانده شد.

12.معصومه نساجی (فرح)
این زندانی سیاسی ۶۲ ساله مبتلا به آسم می باشد و از برونشیت حاد رنج می برد. علیرغم گواهی پزشکی قانونی مبنی بر عدم تحمل حبس وی همچنان در زندان به سر می برد. مقامات قضایی و امنیتی به طور مداوم با آزادی او مخالفت کرده اند. وی در دادگاه انقلاب به ۵ سال و ۴ ماه حبس تعزیری محکوم شد و در تاریخ ۱۳ شهریور ۱۴۰۱ به بند زنان زندان اوین منتقل گردید و به مدت ۴۸ روز در سلول انفرادی، تحت بازجویی و شکنجه شدید برای گرفتن اعتراف اجباری قرار گرفت.

13.فرزانه قره‌حسنلو
یکی از زندانیان قیام سراسری ۱۴۰۱ که در زندان وکیل آباد مشهد برای گذراندن حکم ۲۵سال محبوس می باشد. وی در دی‌ماه ۱۴۰۲، به منظور تخلیه توده سرطانی مورد عمل جراحی قرارگرفت. علی‌رغم نظر صریح پزشکی قانونی پس از گذشت ۳روز به زندان منتقل شد. او به دلیل عوارض ناشی از بیماری در شرایط وخیمی قرار دارد و از درمان مناسب محروم می باشد و اخیراً به عنوان تنبیه به قرنطینه زندان مشهد منتقل گشته است.

14.ریحانه انصاری‌نژاد
این فعال کارگری ۵۸ساله در حال گذراندن ۴ سال حبس خود در زندان اوین می باشد. وی به دلیل حال نامساعد جسمانی از جمله درد شدید در ناحیه گردن، کمر و زانو، درخواست مرخصی پزشکی برای درمان در خارج از زندان داده است، اما مسئولان زندان از رسیدگی یا ارائه پاسخ در این رابطه خودداری می کنند. علیرغم تجویز فیزیوتراپی توسط پزشک متخصص، او به مراکز درمانی اعزام نمی شود و این امر، باعث تشدید علائم و دشواری در انجام امور روزمره برای خانم انصاری نژاد شده است.

15.اعظم خضری جوادی

این فعال کارگری ۶۷ساله که در بند زنان در زندان اوین محبوس است، از بیماری های متعددی از جمله پوکی استخوان شدید رنج می برد و از رسیدگی پزشکی مناسب محروم مانده است. وی به علت عدم جذب کلسیم نیاز به درمان تخصصی و تزریق داروهای پوکی استخوان دارد اما به بیمارستان اعزام نمی شود. علیرغم کهولت سن و ابتلا به دیسک کمر، پایین بودن گلبول‌ های سفید و کاهش شدید شنوایی، تاکنون با درخواست مرخصی درمانی خانم جوادی موافقت نشده است.

این نمونه‌ها تنها گوشه‌ای از بی‌عدالتی‌های فاحش و نقض گسترده حقوق بشر در زندان‌های ایران را نشان می‌دهد. در روز جهانی حقوق بشر، کمیسیون زنان شورای ملی مقاومت ایران بار دیگر درخواست خود از ملل متحد و ارگان های مدافع حقوق بشر برای اعزام یک هیأت بین المللی مستقل برای بازدید از وضعیت زندان های خامنه ای و شرایط زندانیان و زندانیان سیاسی به ویژه زندانیاان سیاسی زن را تکرار می کند. سقوط دیکتاتور سوریه و افشای وضعیت فاجعه بار زندانیان در آن کشور که متحد نزدیک رژیم ملایان بود، این ضرورت را بیش از پیش مورد تأکید قرار می دهد.