حادثه ای که اخیراً برای زندانی سیاسی سارا جهانی در زندان لاکان رشت اتفاق افتاد، گواه نقض شدید حقوق بشر در ایران است. علیرغم وضعیت پزشکی و الزام قانونی برای درمان او، مقامات زندان نیازهای ضروری و فوری برای درمان وی را نادیده گرفتهاند و این امر نگرانیهای جدی در مورد نحوه برخورد با زندانیان سیاسی در ایران را برانگیخته است.
روز سهشنبه ۲۳ مرداد ۱۴۰۳، سارا جهانی که به بیماری اماس مبتلا است، در زندان لاکان دچار اسپاسم شدید عضلانی شد که باعث شد کنترل پاهای خود را از دست بدهد و با صورت به زمین بیفتد. این حادثه منجر به جراحت در ناحیه سر و بالای چشم او شد که نیاز به رسیدگی فوری پزشکی داشت. همچنین، سر او به دیوار برخورد کرد که نیازمند معاینه در بیمارستانی خارج از زندان بود.
عدم رسیدگی پزشکی
علیرغم شدت جراحات، مقامات زندان از ارائه درمان کافی پزشکی به وی خودداری کردند. هیچ پزشکی به جراحات سارا جهانی رسیدگی نکرد؛ در عوض، یک پرستار کمکی اقدام به بخیهزدن زخمهای وی کرد.
این واکنش ناکافی باعث اعتراض سایر زندانیان شد که توسط مقامات زندان نادیده گرفته شد. با توجه به خونریزی شدید و تروما به سر، او باید تحت نظارت پزشکی قرار میگرفت که نشاندهنده قصور کادر پزشکی در زندان است.
جزئیات جراحت
سارا جهانی از جراحت بالای چشم و همچنین از دهان به شدت خونریزی کرد. در چنین مواردی، حداقل اقدام لازم انتقال فرد مصدوم به بیمارستان برای اقدامات بالینی و اسکن است. وضعیت سارا جهانی، همراه با بیماری اماس، شایان رسیدگی فوری پزشکی مناسب می باشد که توسط مقامات زندان آشکارا نادیده گرفته شده است.
پیشینه قانونی و پزشکی
سارا جهانی در تاریخ ۲۵ مرداد ۱۴۰۲ توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد. پس از پایان دوره بازجویی در مهرماه ۱۴۰۲، با وثیقه آزاد شد. جلسه دادگاه وی در تاریخ ۱۰ اسفند ۱۴۰۲ برگزار شد که به ۶ سال و ۱ ماه و ۱۷ روز حبس به اتهام عضویت در گروه، اجتماع و تبانی با هدف برهم زدن امنیت ملی محکوم شد. دادگاه تجدیدنظر استان گیلان این حکم را تأیید کرد.
بر اساس حکم صادره، زهره دادرس به اتهام «تشکیل گروه غیرقانونی بر ضد امنیت» به ۶ سال و ۱ روز و به اتهام «اجتماع و تبانی» به ۳ سال و ۶ ماه و ۱ روز حبس و در مجموع به ۹ سال و ۶ ماه و ۲ روز حبس تعزیری محکوم شد که با اعمال قانون تجمیع احکام، حکم اشد وی قابل اجرا خواهد بود.
زهرا دادرس نیز به اتهام «اجتماع و تبانی به قصد برهم زدن امنیت کشور» به ۳ سال و ۶ ماه و ۱ روز و به اتهام «عضویت در گروه غیرقانونی» به ۲ سال و ۷ ماه و ۱۶ روز حبس تعزیری و در مجموع به ۶ سال و ۱ ماه و ۱۷ روز حبس تعزیری محکوم شد که طبق قانون تجمیع احکام، حکم اشد وی برابر با ۳ سال و ۶ ماه و ۱ روز قابل اجرا است.
همچنین دیگر متهمان این پرونده به حبس محکوم شدند: فروغ سمیع نیا، سارا جهانی، یاسمین حشدری، شیوا شاه سیاه، نگین رضایی، آزاده چاوشیان و متین یزدانی هر کدام به شش سال و یک ماه و هفده روز حبس و جلوه جواهری و هومن طاهری هر کدام به یک سال زندان محکوم شدهاند.
ادامه بازداشت علیرغم وضعیت پزشکی
بازداشت و انتقال مجدد سارا جهانی به زندان لاکان، پس از مراجعه وی به شعبه ۵ اجرای احکام دادسرای رشت صورت گرفت. نهادهای امنیتی و مقامات قضایی، پرونده پزشکی قانونی و وضعیت جدی بیماری اماس وی را نادیده گرفتند که نیاز به مراقبتهای پزشکی مداوم دارد.
نقض حقوق بشر
خودداری عمدی از ارائه خدمات درمانی به زندانیانی مانند سارا جهانی مصداق شکنجه و نقض حقوق بشر است. این اقدامات به عنوان جنایات بینالمللی طبقهبندی شده و به شدت توسط قوانین بینالمللی حقوق بشر و حقوق بشردوستانه محکوم شدهاند.
عدم اجازه دسترسی به درمان پزشکی نه تنها قوانین داخلی رژیم ایران را نقض میکند، بلکه معاهدات بینالمللی را که به آنها پیوسته نیز نقض میکند.
نمونه سارا جهانی یک یادآوری جدی از وضعیت اسفبار زندانیان سیاسی در ایران است. این موضوع نیاز فوری به توجه و مداخله بینالمللی برای حفاظت از حقوق و رفاه افرادی که به دلیل اعتقادات سیاسی خود بازداشت شدهاند را نشان میدهد.
جامعه بینالمللی باید رژیم ایران را به خاطر نقض حقوق بشر مورد حسابرسی قرار دهد و اطمینان حاصل کند که زندانیانی مانند سارا جهانی مراقبتهای پزشکی و رفتار انسانی که شایسته آن هستند را دریافت میکنند. این وضعیت نیاز به اقدام فوری دارد تا از رنج بیشتر جلوگیری شود و اصول عدالت و کرامت انسانی حفظ شود.
فراخوان برای اقدام
وضعیت ناگوار سارا جهانی نیازمند افزایش فشار بر مقامات ایرانی از سوی سازمانهای جهانی حقوق بشر و دولتهای جهان است. فعالان و دیپلماتها باید متحد شوند تا برای آزادی فوری و درمان پزشکی او، و همچنین اصلاحات سیستماتیک برای جلوگیری از بیعدالتیهای مشابه تلاش کنند. اطمینان از اینکه مواردی مانند او مورد بررسی بینالمللی قرار گیرند، بسیار حیاتی است.
