۱۱ اکتبر – روز جهانی دختر
مبارزه دختران ایرانی برای در هم شکستن موانع: هر سال در ۱۱ اکتبر، جهان روز جهانی دختر را گرامی میدارد؛ روزی برای بزرگداشت حقوق دختران و یادآوری چالشهایی که با آن روبهرو هستند. اما در ایران، این روز جهانی چهره یکی از جدیترین بحرانهای حقوق بشری را آشکار میکند.
نبرد برای حقوق دختران در ایران
در سایهٔ حاکمیت آخوندها، دختران ایرانی با تبعیضی دوگانه مواجهاند — هم به دلیل جنسیت و هم به دلیل سن کم. قوانین رژیم آخوندی، زمینه را برای ازدواج کودکان فراهم کرده است؛ ازدواجهایی که گاه پیش از ۱۳ سالگی صورت میگیرد. تلاش برای بالا بردن سن قانونی ازدواج بارها توسط مقامات حکومتی رد شده است. همزمان، دختران از ۹ سالگی میتوانند از نظر قانونی مسئول شناخته شوند.
این قوانین، نه تنها از دختران حمایت نمیکند، بلکه آنان را به یکی از آسیبپذیرترین گروهها در جامعه تبدیل کرده است.
تحصیل؛ رؤیایی دور از دسترس برای بسیاری از دختران
تحصیل، که باید راهی برای توانمندسازی باشد، برای هزاران دختر ایرانی به رؤیایی دستنیافتنی تبدیل شده است. گزارشهای کمیسیون زنان شورای ملی مقاومت ایران نشان میدهد که در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۲، نزدیک به دو میلیون دانشآموز از مدرسه بازماندهاند — که اکثریت آنها دختر هستند.
فقر، نبود امنیت در مدارس، و کمبود امکانات حملونقل از دلایل اصلی این وضعیت است. در استانهای محرومی مانند سیستان و بلوچستان و خوزستان، خانوادهها اغلب توان خرید کتاب، لباس فرم یا هزینه رفتوآمد را ندارند. در چنین شرایطی، معمولاً دختران اولین کسانی هستند که از مدرسه کنار گذاشته میشوند.
حتی رفتن به مدرسه نیز برای برخی خطرناک است. مدارس فرسوده، آتشسوزیها و وسایل نقلیه ناایمن، هر سال جان دخترانی را میگیرد — نشانهای دردناک از بیتوجهی حاکمیت به آموزش و ایمنی کودکان.
ازدواج و کار کودکان؛ بحرانی پنهان اما ویرانگر
پشت آمارها، داستانهای واقعی و تلخ قرار دارد. فاطمه سلیمانی، دختر ۱۲ سالهای از استان کرمانشاه، در برابر ازدواج اجباری دست به خودکشی زد — رویدادی که هنوز وجدان عمومی را جریحهدار میکند.
تنها بین سالهای ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۷، بیش از ۲۳۰ هزار دختر زیر ۱۵ سال در ایران ازدواج کردهاند؛ از این میان، ۱۹۴ نفر حتی کمتر از ۱۰ سال داشتند. همزمان، میلیونها دختر نیز به دلیل فقر مجبور به کار کودک شدهاند و در محیطهایی سخت و ناایمن کار میکنند. آینده آنان پیش از بلوغ، از مسیر طبیعی خود منحرف میشود.
صدای شجاعت و دعوت به تغییر
با وجود همهٔ تبعیضها و رنجهایی که بر آنان تحمیل میشود، دختران ایرانی با شجاعتی ستودنی ایستادگی میکنند. مشکلات و محرومیتهایی که دختربچهها تجربه میکنند، همچون دیگر اقشار جامعه، ریشه در حاکمیت سرکوبگر، زنستیز و قرونوسطایی رژیم ملاها دارد.
دختران دانشآموز و نوجوان بهخوبی این حقیقت را دریافتهاند و به همین دلیل در صفوف قیامها و اعتراضات مردمی حضوری فعال دارند. در جریان خیزش سال ۱۴۰۱، شماری از آنان دلیرانه به میدان آمدند و جان خود را در راه آزادی فدا کردند. امروز نیز شمار فزایندهای از این دختران به کانونهای شورشی میپیوندند تا با سرنگونی رژیم، آیندهای روشنتر برای خود و برای همه زنان و مردان ایران رقم بزنند.
تنها با برچیدن این حکومت استبدادی است که میتوان امید داشت حقوق دختربچههای ایرانی پاس داشته شود و آنان در جامعهای آزاد، برابر و انسانی رشد کنند.
آیندهای بر پایه انتخاب، نه اجبار
دختر ایرانی همان چیزی را میخواهد که هر کودک حق آن را دارد — رؤیا، آموزش و زندگی در امنیت و آزادی.
در روز جهانی دختر، نه تنها آگاهی رسانی کنیم، بلکه دست به اقدامات عملی بزنیم چرا که توانمندسازی دختران تنها زندگی آنان را تغییر نمیدهد؛ بلکه آینده یک ملت را دگرگون میسازد.
