ریتا لویمونتالسینی، عصبشناس برجسته ایتالیایی و برنده جایزه نوبل، یکی از الهامبخشترین زنان در تاریخ علم به شمار میرود. او در سال ۱۹۰۹ در شهر تورین ایتالیا متولد شد و با عبور از موانع ناشی از جنگ، تبعیض و فشارهای اجتماعی، نقش پررنگی در پیشرفت دانش عصبشناسی، آموزش و سیاست ایفا کرد؛ نقشی که تأثیر آن تا امروز پابرجاست.
در دوران حکومت فاشیستی ایتالیا، بهدلیل یهودی بودن از تدریس در دانشگاهها محروم شد. اما این تبعیض او را متوقف نکرد. آزمایشگاهی ابتدایی در اتاق خوابش برپا کرد و پژوهش بر روی سلولهای عصبی را با امکاناتی اندک آغاز کرد. سرانجام، دههها بعد، در سال ۱۹۸۶، بههمراه استنلی کوهن، موفق به دریافت جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی برای کشف عامل رشد عصبی (NGF) شد؛ کشفی که دریچهای نو به فهم رشد سلولهای عصبی گشود.
کار علمی او انقلابی در پزشکی پدید آورد و راه را برای پژوهشهای نوین در زمینههایی چون بیماری آلزایمر، سرطان و اختلالات تحلیلبرنده عصبی هموار کرد. وی بعدها با تأسیس مؤسسه اروپایی پژوهش مغز در رم، به گسترش همکاریهای علمی و آموزش نسل آینده پژوهشگران کمک شایانی کرد.
در سال ۲۰۰۱، ریتا لویمونتالسینی به عنوان سناتور مادامالعمر ایتالیا منصوب شد و تا پایان عمر، هر روز به کار علمی و اجتماعی خود ادامه داد. او در سال ۲۰۱۲ در سن ۱۰۳ سالگی درگذشت و نمادی جهانی از عشق به دانش، پشتکار و آموزش مادامالعمر باقی ماند.
امروز، ریتا لویمونتالسینی نه تنها به عنوان یک برنده جایزه نوبل بلکه به عنوان یک آموزگار، پژوهشگر و الگوی زنانه برای حضور در عرصه علم شناخته میشود؛ زنی که نشان داد حتی در تاریکترین روزهای تاریخ نیز میتوان چراغ علم و امید را روشن نگاه داشت.
