استمرار مقاومت زندانیان سیاسی به رغم تشدید سرکوب و وضعیت غیرانسانی در زندانها
ماهنامه مه ۲۰۲۶: از خط مقدم خیابان تا سنگر زندان
در ماه مه، در میان اسامی تازه تأیید شده از قربانیان سرکوب وحشیانه رژیم آخوندی در اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴، نام «مهسا جلیلیان» ۳۰ ساله به چشم میخورد که جان باختن او به طور رسمی از سوی سازمان مجاهدین خلق ایران تأیید شد.
مهسا جلیلیان، از اعضای «کانونهای شورشی»، در تاریخ ۱۹ دی ۱۴۰۴ در شهر اسلامآباد غرب، در حالی که برای دفاع از شهروندان بیدفاع در برابر مأموران رژیم وارد عمل شده بود، هدف شلیک مستقیم نیروهای امنیتی قرار گرفت و جان باخت.
مقاومت سرسختانه و شجاعانه زندانیان سیاسی از جمله زنان در بند زنان اوین و سایر زندانها ادامه دارد. به رغم فشارهای فزاینده رژیم و محرومیتهای انتقامجویانه برای جلوگیری از استمرار کارزار «سهشنبههای نه به اعدام»، زندانیان سیاسی زن قدرتمندتر از همیشه ایستادگی کرده و زندان را به سنگر دیگری از نبرد تبدیل نموده اند.
ماه مه همچنین شاهد افشای وضعیت پنهانی بند زنان در زندان وکیلآباد، موج دستگیریهای خانوادگی، گروگانگیری خانوادههای دادخواه و وکلا، و تمدید احکام زندانیان مقاوم بود.
صدور حکم اعدام برای زندانی سیاسی زهرا طبری
دادگاه انقلاب رشت بار دیگر زندانی سیاسی، زهرا طبری، را به اتهام بغی (قیام مسلحانه علیه حکومت) به دلیل عضویت و فعالیت منتسب به وی در ارتباط با سازمان مجاهدین خلق ایران به اعدام محکوم کرد.
زهرا طبری، ۶۸ ساله، مهندس برق و دارای مدرک کارشناسی ارشد انرژی پایدار از دانشگاه بوروس سوئد است. وی در فروردین ۱۴۰۴، پس از یورش نیروهای امنیتی به منزلش در رشت، بازداشت شد.
طبری پیش از این نیز در خرداد ۱۴۰۱ بازداشت و به ۱۸ ماه حبس محکوم شده بود. او نخستین بار در آبان ۱۴۰۴ در شعبه اول دادگاه انقلاب رشت محاکمه و به اعدام محکوم شد. این حکم پس از جلسهای کوتاه حدوداً ده دقیقهای، که بهصورت ویدئوکنفرانس و بدون حضور وکیل منتخب وی برگزار شده بود، صادر شد.
در پی موج گسترده اعتراضها و واکنشهای بینالمللی به حکم اعدام این زندانی سیاسی، دیوان عالی رژیم زنستیز آخوندی پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه دوم دادگاه انقلاب رشت ارجاع داد. با این حال، این شعبه در ۲۵ فروردین ۱۴۰۵ بار دیگر زهرا طبری را با همان اتهامات به اعدام محکوم کرد. این حکم طی هفته جاری به وی ابلاغ شده است.
زندانی سیاسی، زهرا طبری
محرومیتهای تنبیهی علیه پیشتازان کارزار «نه به اعدام» در اوین
مقامات امنیتی رژیم آخوندی در واکنش به تداوم و گسترش مقاومت درون زندانها، موج جدیدی از فشارهای انضباطی را علیه زندانیان سیاسی زن محبوس در زندان اوین آغاز کردهاند. در این راستا، ۶ تن از زنان زندانی سیاسی مقاوم به نامهای زهرا صفایی، فروغ تقیپور، مرضیه فارسی، شیوا اسماعیلی، گلرخ ایرایی و سکینه پروانه به دلیل مشارکت در اعتصاب غذای «سهشنبههای نه به اعدام»، با حکم کمیته انضباطی زندان به مدت ۶ هفته از حق ملاقات با خانوادههای خود محروم شدند؛ اقدامی ضدانسانی که با هدف شکستن اراده زندانیان و قطع ارتباط آنان با جامعه صورت گرفت.
در تاریخ ۳ خرداد ۱۴۰۵ نیز زهرا صفایی، مرضیه فارسی، شیوا اسماعیلی، گلرخ ایرایی و سکینه پروانه از امکان دسترسی و استفاده از تلفن زندان محروم شدند که همچنان ادامه دارد. محرومیت آنها به دلیل ادامه شرکت در اعتصاب غذای اعتراضی علیه اجرای احکام اعدام و سر دادن شعار در محوطه هواخوری زندان به رغم تهدیدات مقامات است.
از راست بالا: زهرا صفایی، مرضیه فارسی، گلرخ ایرایی، شیوا اسماعیلیان، سکینه پروانه
سیاهچالی زیرزمینی برای سرکوب بازداشتشدگان قیام
گزارشهای درونی از زندان وکیلآباد مشهد، پرده از وضعیت غیرانسانی بند زنان این زندان موسوم به «بند آرامش» برمیدارد. این مکان پیش از این به عنوان بند تنبیهی و انضباطی استفاده میشد، اما اکنون به سیاهچالی برای ایزوله کردن و بایکوت خبری بازداشتشدگان قیام دیماه ۱۴۰۴ تبدیل شده است. در حال حاضر دستکم ۲۵ زن معترض در این بند شبه انفرادی با شرایط هولناک محبوس هستند.
این بند در واقع سولهای زیرزمینی در سطحی پایینتر از سایر بخشها، با سقف کوتاه، بدون تهویه مناسب و پنجرههای کافی است. زنان آزادشده این محل را به «لانه مورچه» تشبیه کردهاند. انباشت بوی فاضلاب، قطع سیستمهای سرمایشی و گرمایشی، کمبود شدید پتو و بالش، و محرومیت از خدمات درمانی اولیه، مکرراً منجر به تنگینفس شدید و بروز حملات پنیک (عصبی) در میان زنان بازداشتی شده است.
زنان بازداشت شده ابتدا در «بند ۶» تحت شدیدترین بازجوییها قرار میگیرند در حالی که ممنوعالملاقات و ممنوعالتماس هستند. پس از پایان مراحل بازجویی، زندانیان بالای ۱۸ سال به این سیاهچال منتقل میشوند.
بحران بهداشتی و هجوم حیوانات موذی؛ ابزار جدید شکنجه در بند زنان اوین
همزمان با افزایش دمای هوا، گزارشها از اوین خبر از وخامت شدید وضعیت بهداشتی و گسترش حشرات و حیوانات موذی دارد. این وضعیت سلامت و جان زندانیان، بهویژه زنان زندانی سیاسی را با تهدید جدی روبهرو کرده است.
مقامات زندان به صورت عمدی از انجام سمپاشیهای دورهای خودداری میکنند. بازسازی ناقص و غیراستاندارد بخشهایی از زندان (که پس از آسیبهای ناشی از بمباران و آتشسوزی رها شدهاند) خود عامل دیگر این هجوم گسترده موشها، سوسکها و حشرات به اتاقها و محل خواب زندانیان میباشد.
زنان زندانی سیاسی که پیش از این نیز با مصایبی چون رطوبت شدید، کمبود نور، فضاهای شبهزیرزمینی و تهویه نامناسب دستوپنجه نرم میکردند، اکنون با سلب امکان خواب و آرامش و خطر ابتلا به بیماریهای حاد عفونی و پوستی مواجهند. بیتوجهی عمدی مسئولان زندان به اعتراضات مکرر زندانیان، نشاندهنده یک سیاست سازمانیافته برای افزایش فشار روحی و جسمی بر زنان مقاوم محبوس در اوین در گرمای تابستان است.
موج دستگیریهای گسترده، بازداشتهای خانوادگی
احمدرضا رادان، فرمانده کل انتظامی رژیم (فراجا)، در ۲۷ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ به حجم انبوه دستگیریها اعتراف و اعلام کرد که از شروع جنگ اخیر، بیش از ۶ هزار و ۵۰۰ نفر بازداشت شدند؛ آماری تکاندهنده که حاکی از پیادهشدن سرکوب تمامعیار در سراسر کشور می باشد.
در جریان این سرکوب سراسری، دستگاه امنیتی رژیم نه تنها بسیاری از بازداشتها را به شکل خانوادگی و یا با هدف قرار دادن بازماندگان شهدا پیش برده، بلکه زنان بازداشتشده را در بلاتکلیفی ممتد و تحت احکام سنگین قرار دادهاست.
اسامی برخی از زنان محبوس در زندان وکیل آباد مشهد که به دلیل حضور در اعتراضات بازداشت شده و عمدتاً بلاتکلیف هستند عبارت است از: آرزو دهقان، سهیلا حسینی، مهدیه افقهی، حدیثه مرواریدی، فائزه صالحآبادی، شهرزاد ضمیری، طاهره دهقان، آذر یاهو، آسیه نعیمی، عادله نعیمی، مهسا بهداری، محبوبه شعبانی، مرضیه مشهدی، سیما انبایی، حدیثه بابازاده و ریحانه کفشکنان.
محکومیت دو خواهر زندانی سیاسی به ۱۶ سال حبس
دادگاه انقلاب تهران کیمیا داوودی را به ۱۰ سال و تارا داوودی را به ۶ سال حبس محکوم کرد. این دو خواهر هماکنون در بند زنان زندان اوین نگهداری میشوند.
کیمیا و تارا داوودی در اواخر دیماه ۱۴۰۴، همزمان با موج گسترده سرکوب اعتراضات سراسری توسط نیروهای امنیتی در سراسر ایران، بازداشت شدند. این دو خواهر هنگام بازداشت با خشونت و ضرب و شتم مأموران امنیتی مواجه شدند.
کیمیا داوودی پیش از بازداشت، دانشجوی رشته حقوق در دانشگاه رازی بود و تارا داوودی نیز در شته مهندسی نقشهبرداری در دانشگاه اصفهان تحصیل کرده بود.
تارا و کیمیا داوودی
محکومیت دو زندانی سیاسی زن به ۵۳ سال حبس
- روز شنبه ۲ خرداد ۱۴۰۵، مقامات قضایی در استان سمنان از صدور مجموعاً ۵۳ سال حکم زندان برای دو زندانی سیاسی، لیلا رمضانی و فاطمه ملک احمدی، خبر دادند. اتهامات مطرح شده علیه این دو زندانی شامل »ارسال ویدئو به شبکههای تلویزیونی اپوزیسیون» و «انتقال محتوا و اطلاعات» عنوان شدهاست.
براساس این احکام، فاطمه ملک احمدی به ۲۶ سال حبس و لیلا رمضانی به ۲۷ سال حبس محکوم شدهاند. علاوه بر مجازات زندان، این دو زن با مجموعهای از محرومیتهای شدید اجتماعی و مدنی نیز روبهرو هستند، از جمله محرومیت از اشتغال در نهادهای دولتی و خدمات عمومی، ممنوعیت خروج از کشور و محرومیت مادامالعمر از عضویت در احزاب سیاسی و گروههای اجتماعی و سیاسی.
- غزل مرزبان، نوکیش مسیحی ۳۷ ساله، پس از بازداشت توسط اطلاعات سپاه در تهران تحت فشارهای شدید برای اعتراف اجباری قرار گرفت. این بانوی مسیحی در نهایت به ۹ سال و ۸ ماه حبس تعزیری محکوم شد.
- شادی موسویرکعتی، دختر ۱۸ ساله اهل ایذه، با گذشت بیش از ۴ ماه از زمان بازداشت (دیماه ۱۴۰۴)، کماکان در وضعیت بلاتکلیفی در زندان سپیدار اهواز محبوس است. دستگاه امنیتی رژیم پس از ماهها شکنجه شدید و فشارهای طاقتفرسای روانی در بازداشتگاه، با پخش ویدئویی از اعترافات اجباری این دختر جوان در رسانههای حکومتی، او را به عنوان «لیدر اعتراضات ایذه» معرفی کرد تا زمینه را برای صدور احکام سنگین امنیتی علیه او فراهم کند.
- فروزان نوجوان (اسلامی)، مدرس زبان انگلیسی در ارومیه در ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ توسط نیروهای امنیتی دستگیر شد. وی در تاریخ ۳ خرداد پس از یک مرحله بازجویی طولانی به بند زنان زندان مرکزی ارومیه منتقل گردید. او در تاریخ ۱۰ خرداد با قرار وثیقه آزاد شد.
هراس رژیم از اکسیژن دادخواهی
رژیم آخوندی در مواجهه با موج خشم عمومی، خانوادههای دادخواه، بهویژه مادران و خواهران شهیدان مقاومت را هدف قرار داده و آنها را به گروگان میگیرد.
- اعظم و اکرم دانشورکار (۵۴ ساله)، خواهران مجاهد سربهدار «اکبر دانشورکار» (که در ۱۰ فروردین ۱۴۰۵ در قزلحصار اعدام شد)، در ۲۹ فروردین بازداشت و به زندان قرچک منتقل شدند. پس از پرونده سازی با اتهامات واهی «اجتماع و تبانی» برای این دو خواهر آنان را به مکانی نامعلوم منتقل نمودند. از تاریخ ۱۷ اردیبهشت تا کنون هیچ اطلاعی از محل حبس آنها در دست نیست. آنها فقط به دلیل پیگیری تحویل پیکر برادرشان که یکی از اعضای فعال کارزار نه به اعدام بود، بازداشت شدند.
اکرم دانشورکار
- معصومه آژینی، ۶۳ ساله زندانی سیاسی سابق و خواهر محمود آژینی، یکی از اعدام شدگان در قتل عام سال ۱۳۶۷ در تاریخ ۱۵ فروردین ۱۴۰۵، در حومه گرگان دستگیر و به مکان نامعلومی منتقل شد.
- مرضیه فارسی: در تاریخ ۳ خرداد ۱۴۰۵، وزارت اطلاعات خانواده مرضیه فارسی، زندانی سیاسی محبوش در زندان اوین را احضار و چندین ساعت مورد بازجویی قرار داد. اعضای خانواده در طول بازجویی مورد تهدید، توهین و فشار روانی قابل توهی قرار گرفتند. بازجویان به آنها هشدار دادند که از برقراری ارتباط یا معاشرت با سایر خانوادههای زندانیان سیاسی و همچنین اعضا یا هواداران سازمان مجاهدین خلق ایران خودداری کنند.
- صدیقه مرادی و آذر کروندی: طی دو هفته گذشته، چندین خانواده دیگر از زندانیان سیاسی و هواداران مجاهدین خلق نیز توسط وزارت اطلاعات احضار و مورد بازجویی قرار گرفتهاند.
- خانوادههای صدیقه مرادی و آذر کروندی، از زندانیان سیاسی سابق و همچنین خانواده اکبر دانشورکار، ازاعضای سازمان مجاهدین خلق ایران که در اواخر اسفندماه اعدام شد، از جمله افرادی هستند که هدف این اقدامات سرکوبگرانه قرار گرفتهاند.
منابع نزدیک به خانوادههای آسیب دیده وابسته به سازمان مجاهدین خلق ایران گزارش دادهاند که بازجویان وزارت اطلاعات آنان را تهدید کردهاند که در صورت عدم تمکین به خواستههای نهادهای امنیتی، با مصادره اموال و محرومیت از حقوق و مزایای خانوادگی مواجه خواهند شد.
این تهدیدها بخشی از کارزار گسترده رژیم زنستیز آخوندی برای افزایش فشار بر خانوادههای زندانیان سیاسی و مخالفان حکومت به شما میرود.
از راست: صدیقه مرادی، مرضیه فارسی، آذر کروندی
تلاش برای بیدفاع ساختن بازداشتشدگان
دستگاه امنیتی رژیم در راستای قطع ارتباط زندانیان سیاسی با دنیای بیرون و بیدفاع ساختن آنان در بیدادگاهها، موج جدیدی از سرکوب و بازداشت وکلای پیشرو را در شیراز کلید زده است:
- بهار صحرائیان، وکیل دادگستری و عضو کانون وکلای استان فارس، در تاریخ ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ در محل کار خود در مجتمع دادگاه انقلاب شیراز، بازداشت و سپس به بند زنان زندان عادلآباد منتقل شد. اتهامات عنوان شده علیه او«اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت ملی»،میباشد.
بهار صحرائیان
- الهام زراعتپیشه، از وکلای زن دادگستری، در ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ توسط مأموران امنیتی از مقابل ساختمان دادسرای اجرای احکام شیراز ربوده و به مکان نامعلومی منتقل شد.
- آستاره انصاری، وکیل دادگستری با سابقه وکالت در پروندههای سیاسی-امنیتی، در ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ در پی هجوم مأموران به منزلش بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد.
آستاره انصاری (راست) و الهام زراعت پیشه
پروندهسازی در بند؛ ابزار رژیم برای پیشگیری از آزادی زندانیان مقاوم
یکی از اقدامات دستگاه قضایی رژیم که تحت نفوذ نهادهای اطلاعات و سپاه قرار دارد بازکردن پروندههای جدید و تمدید احکام حبس برای زندانیان مقاوم است. به ویژه زندانیانی که محکومیتشان رو به پایان میباشد.
- زندانی سیاسی فروغ تقیپوردر پی گشایش پروندهای تازه به اتهام صدور «بیانیه تبریک به مناسبت روز دانشجو»، به یک سال حبس تعزیری افزوده محکوم شد.
فروغ تقی پور
- دو زندانی سیاسی شیوا اسماعیلی و الهه فولادی به شش ماه حبس افزوده محکوم شده اند. این پروندهسازی جدید در پی اعتراض شجاعانه این دو زندانی به مرگ مشکوک «سمیه رشیدی» در زندان قرچک در مهرماه ۱۴۰۴ صورت گرفته است. دستگاه قضایی به جای محاکمه مسببان، معترضان به این جنایت را به اتهام «توهین به رهبری» به حبس اضافی محکوم کرده است.
شیوا اسماعیلی (راست) و الهه فولادی
محرومیت عمدی از درمان و منع دسترسی به دارو
محرومیت از درمان که همواره به عنوان نوعی شکنجه برای مرگ تدریجی است در زندانهای رژیم به صورت سیستماتیک مورد استفاده قرار میگیرد. چند نمونه برجسته آن در این ماه ذیلا آمدهاست:
- زینب جلالیان، که بیستمین سال از محکومیت حبس ابد خود را سپری میکند، در پی ممانعت از دسترسی به خدمات درمانی تخصصی، در وضعیت جسمانی بسیار حادی قرار دارد. عوارض جراحی نیمهکاره پاییز گذشته، منجر به بروز خونریزیهای مداوم و کمخونی مفرط در او شده و با وجود ضرورت اعزام فوری به مراکز تخصصی، مقامات امنیتی زندان مرکزی یزد از صدور مجوز اعزام خودداری میکنند.
زینب جلالیان
- پریسا کمالی، زندانی سیاسی۴۰ ساله و هوادار سازمان مجاهدین خلق، محبوس در زندان یزد، به بهانه شرایط جنگی از دریافت داروهای حیاتی خود محروم شد. او اخیراً به دلیل مواضع شجاعانهاش (از جمله ارسال پیام به مناسبت چهلم شهیدان قیام دیماه و سالروز شهادت بنیانگذاران مجاهدین) از سوی مسئولان زندان با تبعید به زندان خاش (در استان سیستان و بلوچستان) تهدید شد.
پریسا کمالی
طنین صدای مقاومت؛ از پشت دیوارهای اوین
در بحبوحه این سرکوب افسارگسیخته، صدای زنان مقاوم از بندها فراتر رفته و مرزها را درنوردیده است. انجمن قلم آمریکا در نیویورک، جایزه بینالمللی «آزادی نوشتن» سال ۲۰۲۶ را به گلرخ ایرایی، نویسنده زندانی در اوین اهدا کرد. گلرخ در نامهای خطاب به انجمن قلم آمریکا نوشت:
گلرخ ایرایی
«… اینجا بیپروا نوشتن از رنج مردمانی که ستم را به پیکار برمیخیزند، مجرمانه است. ارتجاع حاکم، آزادی اندیشه و جسارت بیان را برنمیتابد، آنگاه که “قلم” بر چوبههای دار افراشته حمله میبرد و از فقر و نابرابری روایت میکند و قیام گرسنگان را نوید میدهد…
مینویسیم برای مقابله با حذف فیزیکی انسان، نادیده انگاشتن اندیشه و حذف باور و حقوق سیاسی و ایدئولوژیک و اجتماعی. مینویسیم حتی اگر آزادیمان به بند کشیده شود؛ حتی اگر مورد تهدید قرار بگیریم و وادار به تبعید و فدای جان شویم. ما این مبارزه را زیر یوغ استثمار و ارتجاع، به شعر و شعار، با جان و خون سرودیم…
قلم فریاد رنجی مشترک میشود در برابر ستم؛ فریاد میشود بر سفرههای بینان. فریاد میشود بر زبان مادران اندوه، آنگاه که جنازههای آن سربداران رشید را بر ارابههای مرگ به سوی گورهایی بینشان اشک میریزند… ما از خفگی رها خواهیم شد و میدانیم این جز در حرکتی مشترک میسر نخواهد بود؛ برای برقراری عدالت و برابری ـ تا رهایی بشر از اختناق و انقیاد حاکمان.»
