شرایط زندگی زندانیان سیاسی زن در زندان اوین پس از انتقال آنها به زیرزمینی نمور و آلوده، وخیمتر شده است؛ محلی که به دلیل هجوم موشها، حشرات و آلودگی شدید، مصداق بارز شکنجه محسوب می شود.
این وضعیت بهویژه برای زندانیان دچار بیماریهای حاد، از جمله فاطمه ضیایی و شیوا اسماعیلی، نگرانکننده است.
دبیرخانه شورای ملی مقاومت ایران با صدور یک فراخوان فوری در روز ۱۵ آذر ۱۴۰۴ از کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، گزارشگر ویژه وضعیت حقوق بشر در ایران، و نهادهای بینالمللی حقوق بشر خواستار اقدام فوری برای بررسی شرایط اوین و تضمین آزادی زندانیان بهشدت بیمار گردید.
پس از تخریب زندان اوین در تیرماه، زندانیان زن ابتدا به زندان قرچک ورامین منتقل شدند؛ زندانی مخوف به دلیل شرایط تحقیرآمیز و استانداردهای بسیار پایین. آنها بالاخره در روز ۱۷ مهر به زندان اوین بازگردانده شدند، اما اخیراً به بندی زیرزمینی که تقریباً ۴۰ پله پایینتر از سطح زمین است منتقل شده اند؛ بندی که بهشدت مرطوب، غیربهداشتی و مملو از موش، حشرات و انواع آفات توصیف شده است. چنین شرایطی بهطور مستقیم زندانیان را در معرض شکنجه قرار میدهد.
در میان این زندانیان، فاطمه ضیایی ۶۸ ساله قرار دارد؛ زندانی سیاسی باسابقه که نخستین بار در دهه ۱۳۶۰ بازداشت شد، تاکنون هفت بار دستگیر شده و در مجموع ۱۳ سال از عمر خود را پشت میلههای زندان گذرانده است. او به اماس پیشرفته، سل و عفونت شدید داخلی مبتلاست. محرومیت از درمان مناسب، آسیبهای جبرانناپذیری بر او وارد کرده و جان او را با تهدید جدی روبهرو کرده است.
در۳۰ دی ۱۴۰۳، پس از تأیید پزشکی قانونی مبنی بر ناتوانی او در تحمل شرایط زندان، با وثیقه ۳۰۰ میلیون تومانی آزاد شد؛ اما در مرداد ۱۴۰۴ دوباره بازداشت شد و در مهرماه به شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران برای رسیدگی به اتهامات ساختگی جدید منتقل گردید.
شیوا اسماعیلی، دیگر زندانی سیاسی که دوران محکومیت ۱۰ ساله خود را در اوین سپری میکند، از کمردرد مزمن و ناتوانکننده رنج میبرد. با وجود وخیمتر شدن وضعیت جسمیاش، مسئولان زندان همچنان از دسترسی او به درمان تخصصی جلوگیری میکنند.
دبیرخانه شورای ملی مقاومت ایران در بیانیه خود، وضعیت زندان اوین را نمونهای آشکار از سوءرفتار سیستماتیک علیه زندانیان سیاسی زن توصیف کرد و خواستار اقدام فوری جامعه جهانی برای اطلاع از وضعیت زندانیان سیاسی زن در اوین و آزادی زندانیان بیمار در این زندان شد.
