روز شنبه ۲ اسفند ۱۴۰۴ (۲۱ فوریه ۲۰۲۶)، در آستانه ۸ مارس روز جهانی زن، کمیسیون زنان شورای ملی مقاومت ایران میزبان یک کنفرانس بین المللی با عنوان «رهبری زنان، ضرورت یک
ایران آزاد و جمهوری دموکراتیک» در پاریس بود. در این کنفرانس که با حضور زنان قانونگذار، دانشگاهیان ، متفکران و شخصیت های برجسته سیاسی برگزار شد، سخنرانان بر مسئله مشارکت سیاسی و رهبری زنان به عنوان عنصر تعیین کننده در یک جامعه دموکراتیک انگشت گذاشتند.
در این کنفرانس کارلا سندز، سفیر آمریکا در دانمارک ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱، نیز حضور داشت و سخنرانی کرد. مشروح سخنرانی در زیر آمده است:
کارلا سندز: زنان ایرانی دریافتهاند که بدون آزادی ملت به حقوق خود نمیرسند و این امر آنان را از قربانی به رهبران مقاومت ملی تبدیل کرده است
خانم رجوی، میهمانان گرامی، حضور در جمع شما برای گفتوگو پیرامون وضعیت زنان در ایران مایه افتخار است. همه ما درباره انقیاد زنان در سایه رژیم دینسالار، شنیده و خواندهایم. ما با قوانین تبعیضآمیز، رفتارهای تحقیرآمیز با زنان و زنستیزی عمیق و نهادینهشدهای که ماهیت دیکتاتوری حاکم را تعریف میکند آشنا هستیم. این رژیم به تمام معنای کلمه یک هیولاست، سیستمی که کارنامهاش در هر زمینهای نه تنها صفر، بلکه کمتر از صفر است. امروز میخواهم بر دو موضوع تمرکز کنم، نخست یک روایت نادرست یا در بهترین حالت یک تصور گمراهکننده، و دوم دستاوردهای زنان ایرانی، بهجای پرداختن صرف به رنجهای آنان.
یک سوءبرداشت مداوم وجود دارد مبنی بر اینکه زنان در دوران شاه از حقوق و برابری برخوردار بودهاند. این ادعا نادرست است. رژیم شاه یک دیکتاتوری بیرحم بود که با شکنجه، اعدام، سانسور و ایجاد وحشت حکومت میکرد. به همین دلیل است که مردم ایران خواهان بازگشت به سلطنت نیستند و رضا پهلوی را تداوم همان میراث میدانند. حکومت دیکتاتوری، بنا بر تعریف، نمیتواند برابری جنسیتی برقرار کند و شخص شاه این موضوع را کاملاً روشن کرده بود.
بگذارید دقیقتر بگویم و از مصاحبه اوریانا فالاچی با شاه در اول دسامبر ۱۹۷۳ نقلقول کنم که در آن گفت، «در زندگی یک مرد، زنان تنها زمانی به حساب میآیند که زیبا و ظریف باشند و بدانند چگونه زنانه رفتار کنند.» او گفت، «نمیخواهم بیادب به نظر برسم، شما ممکن است در برابر قانون برابر باشید، اما پوزش میخواهم که این را میگویم، در تواناییهای واقعی برابر نیستید.» و زمانی که فالاچی پرسید، «آیا نیستیم؟» شاه پاسخ داد، «خیر، شما هرگز یک میکلآنژ یا یک باخ نداشتهاید. شما حتی یک آشپز بزرگ هم نداشتهاید. آیا در طول تاریخ فرصت داشتن یک آشپز بزرگ را نداشتهاید؟ شما هیچ چیز بزرگی خلق نکردهاید، هیچ.» سپس افزود، «تنها میتوانم بگویم که زنان وقتی در قدرت هستند بسیار سختگیرتر از مرداناند، بسیار ظالمتر، بسیار خونخوارتر. شما دسیسهچین و شرور هستید، تکتک شما.»
او بار دیگر این دیدگاه زنستیزانه را در مصاحبه با باربارا والترز در سال ۱۹۷۷ تأیید کرد، زمانی که والترز پرسید، «آیا فکر میکنید زنان با مردان برابرند؟» شاه پاسخ داد، «در مواردی بله، اما به طور متوسط خیر. دوباره تکرار میکنم، شما کجا یک دانشمند بزرگ داشتهاید؟» سپس باربارا والترز پرسید، «آیا فکر میکنید همسرتان میتواند به خوبی یک مرد حکومت کند؟» شاه پاسخ داد، «ترجیح میدهم پاسخ ندهم. نمیتوانم بگویم. واکنشی که او ممکن است در زمان بحران نشان دهد، اینها پرسشهایی بیپاسخ هستند.»
آنچه نقل شد تعبیر و تفسیر نیست، اینها سخنان خود شاه است که برای تاریخ بر روی دوربین ثبت شده است. با این توضیح، نکته نخست روشن میشود.
اکنون به موضوع دوم میپردازم، نه سرکوب زنان ایرانی، بلکه دستاوردهای درخشان آنان. زنان ایرانی در طول مبارزه خود برای برابری به درک عمیقی رسیدهاند و آن این است که نمیتوانند در سایه یک رژیم زنستیز به حقوق خود دست یابند. رهایی فردی آنان از رهایی کل ملت جداییناپذیر است. این آگاهی آنان را از قربانی به رهبران جنبش مقاومت ملی تبدیل کرد. آنان فداکاریهای عظیمی کردهاند، دهها هزار نفر بازداشت، زندانی، شکنجه و اعدام شدند. بسیاری از آنان امکان زندگی شخصی یا خانوادگی را بهخاطر هدفی والاتر فدا کردند، پایان دادن به زنستیزی در ایران برای همیشه. این سطح از فداکاری نه تنها سیاسی، بلکه عمیقاً اخلاقی است.
کارلا سندز: خانم رجوی، شما تابوهای سنتی مشارکت زنان در رهبری سیاسی را شکستهاید
بیش از سه دهه است که زنان جنبش اصلی مقاومت ایران، یعنی سازمان مجاهدین خلق، را رهبری کردهاند. سخن از چند زن استثنایی نیست، بلکه از یک نسل کامل زنان است که به جایگاه رهبری برخاستهاند و خط بطلانی بر تمام گفتههای شاه درباره ناتوانی مفروض زنان کشیدهاند.
دستاوردهای آنان امروز در روز جهانی زن شایسته تقدیر ویژه است. این زنان نشان دادهاند که شجاعت نه یک لحظه، بلکه تعهدی مادامالعمر است. آنان ثابت کردهاند که رهبری اعطایی نیست، بلکه از طریق استقامت، صراحت در هدف و ایمان اخلاقی به دست میآید. آنان با عمل و فداکاری خود نشان دادهاند که زنان ایرانی نه تنها قادر به رهبری هستند، بلکه نیروی محرک مبارزه برای ایرانی آزاد به شمار میآیند.
خانم رجوی، من رهبری شما را عمیقاً تحسین میکنم. زنان ایرانی مسئولیت هدایت جنبشی به سوی آزادی را بر عهده گرفتهاند. شما تابوهای کهن درباره مشارکت زنان در رهبری سیاسی را در هم شکستید. شما الهامبخش زنانی شدید تا برای مبارزه با رژیم به مقاومت بپیوندند. آنان از شما آموختند و شعار «ایران، مقاومت، آزادی» را به واقعیتی زنده تبدیل کردند.
ما آنان را در اشرف دیدهایم. حضور تعیینکننده آنان را در قیام ۱۴۰۱ مشاهده کردیم و بار دیگر شاهد شجاعتشان در قیام اخیر در ژانویه امسال بودیم. این زنان منتظر تغییر تاریخ نیستند، آنان خود تحت رهبری شما در حال تغییر تاریخاند.
آری، زنان ایرانی آزاد خواهند شد. اما آزادی آنان نه از توهمات گذشته حاصل خواهد شد و نه از بازگشت هر شکلی از استبداد، چه با تاج و چه با عمامه. آزادی آنان با پایان دادن به این رژیم زنستیز و با استقرار جمهوریای آزاد، سکولار و دموکراتیک محقق خواهد شد، همان چشماندازی که در طرح ده مادهای شما، خانم رجوی، تجسم یافته و در برنامه جامع شما برای حقوق و توانمندسازی زنان با جزئیات تبیین شده است. ایران آزاد و برابری جنسیتی یک رؤیا نیست، یک تعهد است. این پیمانی است که با شجاعت، فداکاری و رهبری زنان ایرانی شکل گرفته است، نیرویی قدرتمندتر از هر دیکتاتوری در گذشته یا آینده. سپاسگزارم.
