۲۲ آوریل روز بین المللی زمین نام گرفته است. این روز برای افزایش آگاهی و قدردانی نسبت به محیط زیست کره زمین است. محیط زیست در ایران به دلیل سیاست های مخرب ملایان در حال از بین رفتن و نابودی کامل است.
سیاست های ضدمردمی و چپاولگرانه رژیم ملایان در رابطه با منابع طبیعی ایران و تغییرات اقلیمی و خشکسالی های پی در پی حاصل از آن نه تنها برای نسل های بعدی، بلکه همین حالا و سال های زیادی است که زنان و کودکان ایران را در تشنگی، فقر، بیکاری، محرومیت، بیماری و انواع معضلات دردناک غرق کرده است.
مطلب زیر گزارشی است مختصر در زمینه برخی خسارات و آسیب های جدی است که ملایان بر سر ایران و زنان آن آورده اند.
سیاست های مخرب ملایان – تغییرات اقلیمی در ایران
ایران در شمار ده آلاینده اول دنیا به لحاظ انتشار گازهای گلخانه ای است و سالانه بیش از ۶۰۰ میلیون تن گاز گلخانه ای وارد اتمسفر زمین میکند.
به گفته احد وظیفه، رییس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی، روند افزایش دما در ایران فراتر از متوسط جهانی است. در بهار ۱۴۰۰ و زمستان سال ۹۹، دمای متوسط کشور حدود ۲ تا ۳ درجه سلسیوس بیش از میانگین بلند مدت بود و در برخی مناطق مانند شمال غرب کشور، افزایش دما بین ۳ تا ۶ درجه سلسیوس بوده است.[i]
وزیر کشور رژیم در ژوئیه ۲۰۱۸ هشدار داد که ایران در آستانه بحران اجتماعی جدی، یعنی مهاجرت اقلیمی قرار دارد که می تواند در طول پنج سال آینده تغییر چشمگیری در ماهیت اجتماعی ایران ایجاد کند.[ii]
کلان شهرهای ایران به صورت نامتناسبی تحت تأثیر این خطرات هستند و در این خصوص از حمایت نهادی و زیرساختی متناسب با این خطرات برخوردار نیستند. در شهر تهران زیرساخت های بهداشتی برای مقابله با مصدومان و بیماران در هریک از این بحران های اقلیمی وجود ندارد و در مواقع بحران امکان خدمات رسانی در شهر متناسب با جمعیت آن به هیچ وجه وجود ندارد. بحران های مرتبط با تغییر اقلیم همه گیر بوده و تمام شهر و مناطق اطراف آن را در بر می گیرد و به صورت دائمی سرمایه های اجتماعی و اقتصادی شهر را در یک فرایند فرسایشی از بین می برد. نمونه ای از این اثرات را می توان در پدیده گرد و غبار و قطعی برق در خوزستان و اثرات آن در پاییز ۲۰۲۱ جستجو کرد.[iii]
سیاست های مخرب ملایان – خشکاندن دریاچه های ایران
دریاچه های ایران اغلب در حال خشک شدن هستند.
خزر، بزرگترین دریاچه جهان با ۴۰۰گونه آبزی که در آن زندگی می کنند در حال خشک شدن کامل است.[iv]
به گفته داریوش یوسفی کبریا مدیر مرکز ملی مطالعات و تحقیقات دریای خزر، «طی ۲۰ سال گذشته ۱۳۰ سانتیمتر از سطح آب دریای خزر کاسته شده است.»[v] کاهش تراز آب برای ساحل نشینان این دریا تبعات اقتصادی و اجتماعی دارد و ساخت و سازهای گسترده در سواحل خشک شده این خسارات را بسیار سنگین تر می کند.
دریاچه ارومیه ششمین دریاچه بزرگ آب شور دنیا نیز با خشکی دست و پنجه نرم می کند. اگر دریاچه ارومیه خشک شود ریزگردها و رسوبات کف دریاچه با نسیمی ملایم تا کیلومترها حرکت کرده و موجب بیماری می شوند. بین ۶ تا ۲۰ میلیون نفر مردم منطقه که در نبود این منبع مهم حیاتی فقیرتر شده اند مجبور به مهاجرت می شوند.[vi]
دریاچه هامون سومین دریاچه بزرگ ایران بوده و نقش اساسی در زندگی مردم سیستان و بلوچستان داشت اکنون کاملا خشک شده و هیچ آثاری از حیات در آن یافت نمی شود. با نابودی هامون ۱۵هزار صیاد بیکار شدند و زنانی که از نی های دریاچه به تولید صنایع دستی اشتغال داشتند منبع درآمد خود را از دست داده اند. دامداران با ۱۲۰هزار رأس گاو مهاجرت کرده و ۸۰۰ روستا تحت تأثیر هجوم شن های روان دریاچه قرار گرفته اند.[vii]
همچنین دریاچه بختگان، بزرگترین دریاچه استان فارس به طور کامل خشک شده و به دشت نمک مبدل گردیده است. این دریاچه تمام شرایط برای ایجاد طوفان نمکی در منطقه را دارا شده است. رسانه های حکومتی اذعان می کنند که یکی از علل خشکی بختگان برداشت بی رویه آب در حوزه آب ریز است.[viii]
احداث سه سد درودوند، ملاصدرا و سد سیوند عامل دیگر تشدید کننده بحران خشکی دریاچه های استان فارس می باشد. علاوه بر برختگان دریاچه های ارژن و طشک این استان نیز خشک شده اند. خشکی این دریاچه ها و از بین رفتن پوشش گیاهی سبب شده است که هوای استان فارس شبیه هوای کویر شود.[ix]
عیسی کلانتری، رییس سازمان محیط زیست در سال ۱۳۹۷ اعتراف کرد که «ما مدیریت منابع آب را بلد نبودیم» «در بالا دست سد ساختیم. پایین دست را به فلاکت کشاندیم». خشکی این دریاچه ها موجب مهاجرت ۶۰ درصد از روستاییان منطقه شد.[x]
سیاست های مخرب ملایان – خشکاندن تالابها و رودخانه ها
سه میلیون هکتار تالاب در ایران وجود دارد که ۱.۵ میلیون هکتار آن به عنوان تالاب بینالمللی ثبت شده اند. اما بنابر اعتراف احمدرضا لاهیجان زاده، معاون محیط زیست دریایی و تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست، برداشت بیش از حد از منابع آبی عمر تالاب های ایران را کاهش داده است.[xi]
حمید ظهرابی، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی در سال ۱۳۹۶ میزان خشکی تالاب های ایران را ۸۰ درصد برآورد کرد.[xii]
محمدعلی یکتا نیک، فعال محیط زیست تایید می کند که «خشکسالی و سوءمدیریت منابع آبی دیگر به هیچ تالابی رحم نمیکند». وی به این حقیقت اشاره می کند که «خشک شدن تالابها با خود فقر و تنگدستی به ارمغان خواهد آورد و مردم خسته از سفرههای خالی، به مهاجرت فکر خواهند کرد همانطور که در سالهای اخیر شاهد مهاجرتهای گسترده بهسمت شهرهای بزرگ و گسترش حاشیهنشینی بودهایم».[xiii]
عبدالحسین میرمیران فعال محیط زیست در شمال کشور نیز «دخالتهای نابجا و دستکاری طبیعت» را «دلیل عمده خشکی تالابهای کشور» می داند. اکنون حدود ۹۵ درصد از تالاب انزلی در استان گیلان که به بیش از ۵۰ گونه ماهی و موجودات گیاهی و خصوصا به لاله های تالابی و نیلوفر های آبی خود معروف است خشک شده است. احسان هادی پور، رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان بندر انزلی نیز اعتراف می کند که «به خاطر گستردگی تخریب و تصرفات موجود و همچنین وجود سازه های غیرمجاز در حاشیه های آن، زمان زیادی برای جبران خسارتهای وارد شده و احیای مجدد لازم» دارد. عمق تالاب انزلی به دلیل ورود سالانه ۵۸۰ هزارتن رسوبات خانگی و صنعتی از ۹ متر، به کمتر از یک متر کاهش یافته است.[xiv]
گاوخونی تالاب معروف دیگری است که در اثر فساد حکومت آخوندی خشک شده است. پراکنده شدن ریزگردهای آلوده به مواد صنعتی و سنگین کف این تالاب میتوانند تا ۵۰۰ کیلومتر جا به جا شده و بیماریهای عجیبی ایجاد کند. نادیده گرفتن حقابه گاوخونی و بستن آب رودخانه زاینده، ایجاد صنایع آب بر و یا ویلاسازی دلایل عمده خشکی این تالاب هستند.[xv]
به گفته حمیدرضا خدابخشی، معاون سازمان آب و برق خوزستان، تالاب عظیم هورالعظیم در مرز ایران و عراق که قسمت ایرانی آن۱۳۰هزار هکتار بود، «اصولا دیگر وجود ندارد» و هم اکنون به یکی از کانونهای اصلی ریزگرد تبدیل شده است. عملیات نظامی در جریان جنگ ایران و عراق نقش موثری در خشک شدن این تالاب داشته است.[xvi]
اما مشکل تنها به جنگ ختم نمی شود. اسماعیل کهرم، بوم شناس حکومتی، احداث سد کرخه را موجب تسریع خشک شدن هورالعظیم دانسته و فاش می کند؛ «در واقع متهم شماره یک در نابودی هورالعظیم شرکت نفت و وزارت نفت است» و توضیح می دهد که وزارتخانه برای تخفیف گرفتن از پیمانکار چینی در استخراج نفت آب را بر این تالاب بسته اند.[xvii]
یک عضو مجمع نمایندگان استان خوزستان اعتراف نمود که «مرگ تدریجی هورالعظیم به دلیل ظلم آشکار ناشی از سیاست های بخشی نگر آبی، سوء تدابیر» بوده است.[xviii]
سیاست های مخرب ملایان – رودخانه ها
از رودخانه های بزرگ ایران، کارون، زاینده رود و کر در حال خشک شدن است.
پروژه سد و تونل کوهرنگ ۱، ۲و ۳ با انتقال مجموعا ۷۶۵ میلیون متر مکعب آب به اصفهان؛ سد و تونل بهشت آباد با ۷۷۰ میلیون متر مکعب به اصفهان، کرمان و یزد؛ سد و تونل چشمه لنگان با ۱۹۵ میلیون متر مکعب به اصفهان؛ و سد کمال صالح در اراک با ذخیره سازی ۱۰۰ میلیون متر مکعب؛ و سرچشمه های دز با انتقال ۱۸۱ میلیون متر مکعب به قم، اراک، اصفهان، یزد، گوشه ای از سیاست های مخرب ملایان است که به خشک شدن این رودخانه راه برده است.[xix]
بنا به اعتراف عبدالله ایزدپناه، رئیس مجمع نمایندگان استان، «خوزستان تاوان بیتدبیری و تصمیمات اشتباه را پس میدهد. خوزستان در حال نابودی و از بین رفتن است. امنیت خوزستان به مخاطره افتاده است.»[xx]
زاینده رود یکی از مهمترین رودخانههای ایران بود که سوء مدیریت و سهم خواهی موجب خشک شدن آن شده اند. تراکم جمعیت، انتقال صنایع عمده از جمله ذوب آهن اصفهان، پالایشگاه نفت، پتروشیمی، صنایع شیمیایی، فولاد مبارکه، شرکت نفت سپاهان بخشی از سیاست های مخرب ملایان در این خصوص هستند. برداشت بیرویه آب از این رودخانه و ایجاد چاه های غیرعلمی از آب های زیرزمینی بخش دیگری از عملکرد های منجر به این تراژدی می باشند. خشکی زاینده رود چند صد هزار نفر را بیکار و وادار به مهاجرت کرده است.[xxi]
رود کر، بزرگترین رودخانه استان فارس و دومین آبراه بزرگ ایران نیز در حال نابودی است. مجتمع پتروشیمی فاضلاب خود را به این رود می ریزد.[xxii]
آخوند محسنی اژه ای رئیس قوه قضاییه رژیم اعتراف کرد: «بیشتر تجاوزات و تعدیات به حریم این رودخانهها و اقدام به ساختوسازهای غیرقانونی از سوی دستگاههای دولتی و حکومتی رخ میدهد.[xxiii]
سیاست های مخرب ملایان – بی آبی
سیاست های مخرب ملایان، مردم و زنان ایران را با رنج شدید بی آبی مواجه کرده است. عیسی کلانتری، وزیر اسبق کشاورزی، شرایط بی آبی در ایران را به مراتب بزرگتر از حمله نظامی خارجی توصیف می کند و هدایت فهمی، معاون مدیرکل دفتر برنامه ریزی کلان آب نیز هشدار می دهد که «بحران آب در ایران اینک به یک بحران اجتماعی تبدیل شده است.»
خشکسالی تاثیر مستقیمی بر میزان اشتغال و سطح درآمد زنان روستایی به خصوص کشاورزان می گذارد. کاهش تولید مواد غذایی منجر به افزایش قیمت مواد غذایی شده است.[xxiv]
وقتی آب کشاورزی نیست، معیشت کشاورزان نابود می شوند. امسال در برخی مناطق مثل جنوب استان فارس جو و گندم کاشته شده قابل برداشت نبود و آنرا به گوسفندان دادند.[xxv]
بنا به اعتراف رسانه های حکومتی آب رسانی دستکم ۲۰۰ روستای استان هرمزگان ۳۵۰ روستای خراسان رضوی، ۱۲۰ روستای لرستان، ۸۰۰ روستای کرمان و ۱۰۰درصد روستاهای شهر بندری چابهار با تانکرهای فرسوده و غیربهداشتی و به صورت نامنظم انجام می شود.[xxvi]
در نبود لوله کشی مناسب، زنان به خصوص در استان های محروم و خشک خوزستان و سیستان و بلوچستان مجبور می شوند آب مورد نیاز خانواده را پس از ساعت های متمادی در صف های طولانی ایستادن، در مسافت های طولانی به خانه حمل کنند. این مسئله باعث بروز بسیاری از مشکلات جسمی برای آنها می شود.
زنان و دختران سیستان و بلوچستان برای تأمین آب آشامیدنی و سایر مصارف ضروری چاره ای جز مراجعه به هوتک ها و به جان خریدن انواع خطرات ندارند. این شکل از تأمین آب در مواردی باعث غرق شدن زنان و دختربچه ها در هوتک یا شکار آنان توسط تمساح می شود.
آنچه فوقاً گزارش شد تنها گوشه ای از پیامدهای بی تدبیری ها و سیاست های مخرب ملایان است که محیط زیست کره زمین را نابود کرده است. جای آن دارد که فعالان و سازمان های بین المللی مدافع محیط زیست رژیم ملایان را در رابطه با عملکرد مخرب خود بر روی کره زمین مورد مؤاخذه قرار دهند.
[i] خبرگزاری رسمی ایرنا – ۱۶تیر ۱۴۰۰
[ii] بی بی سی فارسی – ۲۰مهر ۱۴۰۰ – ۱۲اکتبر ۲۰۲۱- سایت سازمان شورای آتلانتیک – ۷ ژوئیه ۲۰۲۱
[iii] ویکی پدیا – آخرین ویراش: ۸اکتبر ۲۰۲۱
[iv] خبرگزاری حکومتی ایسنا – ۱۹ آذر ۱۳۹۶
[v] خبرگزاری حکومتی صدا و سیما- ۲۵ مرداد ۱۳۹۶
[vi] خبرگزاری حکومتی ایسنا – ۱۱مرداد ۱۴۰۰
[vii] خبرگزاری حکومتی مهر – ۱۶ آبان ۱۴۰۰
[viii] خبرگزاری حکومتی مهر – ۱۶ آبان ۱۴۰۰
[ix] رادیو فردا – ۱۰شهریور ۱۳۸۷
[x] بی بی سی فارسی – ۲۱خرداد ۱۳۹۷
[xi] سایت حکومتی آتیه – ۱۲دی ۱۴۰۰
[xii] ایران اینترنشنال – ۱۱خرداد ۱۳۹۷
[xiii] خبرگزاری حکومتی ایسنا – ۱۱مرداد ۱۴۰۰
[xiv] بی بی سی فارسی – ۲۱خرداد ۱۳۹۷
[xv] خبرگزاری حکومتی ایسنا – ۱۱مرداد ۱۴۰۰- بی بی سی فارسی – ۲۱خرداد ۱۳۹۷
[xvi] سایت حکومتی بهار – ۲۶تیر ۱۴۰۰- بی بی سی فارسی – ۲۱خرداد ۱۳۹۷
[xvii] خبرگزاری حکومتی رکنا – ۲۸تیر ۱۴۰۰
[xviii] سایت حکومتی جماران – ۱۳تیر ۱۴۰۰
[xix] سایت حکومتی بهار – ۲۶تیر ۱۴۰۰
[xx] سایت حکومتی بهار – ۲۶تیر ۱۴۰۰
[xxi] سایت توریستی کجارو، سایت حکومتی شهرآرا – ۶آذر ۱۴۰۰، خبرگزاری رسمی ایرنا – ۱۹مهر ۱۳۹۹
[xxii] سایت حکومتی خبر بان – ۲۷ آبان ۱۳۹۸
[xxiii] سایت حکومتی خبربان – ۲۶آبان ۱۳۹۸
[xxiv] یورو نیوز – ۲۰ بهمن ۱۳۹۲ ، سایت حکومتی دنیای اقتصاد – ۲۷دی ۱۴۰۰
[xxv] سایت حکومتی انتخاب – ۸تیر ۱۴۰۰
[xxvi] خبرگزاری رسمی ایرنا – ۱مرداد ۱۳۹۸، خبرگزاری رسمی ایرنا – ۲۶تیر ۱۴۰۰، سایت حکومتی عصر ایران – ۲۶ خرداد ۱۳۹۹ و سایت حکومتی قدس – ۲۲مهر ۱۳۹۶
