گرترود بل الیون (۲۳ ژانويه ۱۹۱۸- ۲۱ فوریه ۱۹۹۹) بیوشیمیدان و داروساز برجسته آمریکایی بود که با پژوهشهای نوآورانهاش، چهرهی علم پزشکی مدرن را دگرگون کرد. او یکی از تأثیرگذارترین زنان در علوم پایه و فناوری بود که در دورانی مملو از تبعیض جنسیتی، مسیر خود را در دنیای علم هموار کرد و به شخصیتی تاریخی در زمینهی تحقیقات دارویی بدل شد.
الیون به شرکت داروسازی بوروگز وِلکام (که امروزه بخشی از GlaxoSmithKline است) پیوست و در آنجا با جورج اچ. هیچینگز همکاری نزدیکی داشت. این دو با کنار گذاشتن روشهای سنتی، شیوهای نو در طراحی دارو ابداع کردند که بر اساس تفاوتهای میان سلولهای سالم و بیمار عمل میکرد. این رویکرد نوآورانه، به تولید داروهای نجاتبخشی برای بیماریهایی مانند لوسمی، مالاریا، عفونتهای باکتریایی و نقرس انجامید.
یکی از درخشانترین دستاوردهای او، تولید داروی آزاتیوپرین بود؛ نخستین داروی سرکوبکننده سیستم ایمنی که در پیوند اعضا استفاده شد. الیون همچنین نقش کلیدی در ساخت آسیکلوویر، نخستین داروی مؤثر برای درمان ویروس تبخال، ایفا کرد و با تحقیقاتش زمینه را برای تولید داروی AZT، نخستین درمان مؤثر برای بیماری ایدز فراهم ساخت.
در سال ۱۹۸۸، گرترود بل الیون به همراه هیچینگز و سر جیمز بلک، موفق به دریافت جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی شد. آکادمی نوبل این جایزه را به پاس کشف «اصول مهم در درمان دارویی» به آنها اعطا کرد.
نکته جالب اینکه الیون هرگز دکترای رسمی دریافت نکرد، اما تأثیر شگرف او بر دنیای نوآوری پزشکی و پژوهشهای دارویی انکارناپذیر است. او الهامبخش نسل جدیدی از دانشمندان است؛ بهویژه زنان علاقهمند به زیستفناوری، کشف دارو و نوآوری در حوزه سلامت.
