لاوینیا فونتانا (۲۴ اوت ۱۵۵۲- ۱۱ اوت ۱۶۱۴) یکی از نخستین زنان هنرمند حرفهای در تاریخ غرب است — و نخستین زنی که کارگاه هنری خود را اداره میکرد. او در بولونیای ایتالیا و در خانوادهای هنرمند به دنیا آمد. پدرش، پروسپرو فونتانا، نقاشی شناختهشده بود و لاوینیا زیر نظر او آموزش دید و بهسرعت با پرترهها و نقاشیهای مذهبیاش به شهرت رسید.
فونتانا در دورانی موفق شد که زنان تقریباً هیچ جایگاهی در آموزش رسمی هنر یا دریافت سفارشهای عمومی نداشتند. در دهه ۱۵۸۰، او به محبوبترین پرترهنگار بولونیا تبدیل شد و سفارشهایی از خانوادههای اشرافی و حتی واتیکان دریافت کرد. شاهکار او با عنوان خودنگاره در کنار ساز اسپینت در دهه ۱۵۹۰، تصویر زنی را به نمایش گذاشت که هم هنرمند است و هم اندیشمند — حرکتی انقلابی در آن زمان.
لاوینیا فونتانا نمادی در دوران رنسانس
لاوینیا برخلاف عرف رایج آن دوران با نقاشی به نام جان پائولو زاپی ازدواج کرد که نه تنها مانعی در مسیر هنریاش نبود، بلکه از فعالیتهایش حمایت میکرد و در مدیریت کارگاه و خانواده شریک او بود. آنها با هم یازده فرزند بزرگ کردند، در حالی که فونتانا همچنان به خلق آثار ادامه میداد؛ آثاری که زنان قدرتمند را در نقشهایی به تصویر میکشید که معمولاً مخصوص مردان بود.
میراث لاوینیا فونتانا نه تنها در بیش از ۱۰۰ اثر باقیماندهاش زنده است، بلکه در جایگاه تاریخیاش نیز به عنوان زنی که در دنیایی مردسالارانه، مسیر خود را گشود و نامش را در هنر جاودانه کرد. امروزه از او به عنوان یک نماد فمینیستی دوران رنسانس یاد میشود.
