فرار هر نخبه ايراني ساليانه 150 ميليارد دلار به اقتصاد ايران ضربه ميزند. خبرآنلاين نوشت: راضيه، شاگرد اول دوره ليسانس رشته صنايع غذايي دانشگاه بهشتي هفت سالي ميشود كه براي ادامه تحصيل، زندگي، كار و آينده از ايران خارج شده است. ميگويد دوستانش هم مثل او همگي از كشور خارج شدهاند و نميخواهند ديگر برگردند.
راضيه دليل رفتنش را اينگونه بيان ميكند: «ميخواستم جايي بروم كه برايشان مدرك و تخصص مهم باشد، جايي بروم كه به مدرك، تخصص و مهارت ها احترام بگذارند».
چندي پيش رضا فرجي دانا، وزير علوم اعلام كرده بود: «هر سال 150هزار نفر از نخبگان ايران، كشور را ترك ميكنند». اين يعني ماهي 12هزارو 500نفر يا روزي 410نفر از نخبگان كشور بدون قصد بازگشت، به خارج سفر ميكنند. ضرري كه باعث شدهايران در زمينه فرار مغزها در ميان كشورهاي دنيا در رتبه دوم قرار گيرد.
بر اساس نتيجه تحقيقاتي كه صندوق بينالمللي پول در سال 1999 انجام داده است، ايران در ميان كشورهاي در حال توسعه بيشترين ميزان مهاجرت نخبگان را به خود اختصاص داده است. بهطوري كه نزديك به 150هزار نفر از بهترين جوانان و نخبگان ايراني هر سال كشور را ترك ميكنند. اين صندوق بينالمللي همچنين در گزارش سال 2009 خود نيز اعلام كد ايران در ميان 91 كشور توسعه يافته و توسعه نيافته بيشترين ميزان فرار مغزها را به خود اختصاص داده است. بهطوري كه در حال حاضر 250هزار مهندس و فيزيكدان ايراني و بيش از 170هزار ايراني با مدارك علمي بالا در ايالات متحده آمريكا زندگي ميكنند. حتي بر اساس تحقيقات نهاد ملي علوم 89 درصد از ايرانيهايي كه به آمريكا پرواز كردهاند پس از اخذ مدرك دكترا در اين كشور براي هميشه ميمانند و اقامت ميگيرند.
بر اساس آمارها همچنين در سال 2011 و 2012 هم در حدود 8/48 از كل دانشجويان فارغالتحصيل ليسانس، ايران را ترك كردهاند. از سويي ديگر موج جديدي از مهاجرتها درست دو سال بعد روي ميدهد، زماني كه دانشجويان فوقليسانس خود را گرفته و براي كسب دكترا از ايران خارج ميشوند، خارج ميشوند تا به كشورهاي ديگر بروند.
آزاده هم جزو همان دانشجوياني است كه براي گرفتن مدرك دكترا كشور را ترك كرده است. او كه مدرك كارشناسي ارشدش را از دانشگاه علامه طباطبايي گرفته است، ميگويد: «بعد از آمدن صدرالدين شريعتي به دانشگاه علامه، اوضاع دانشگاه بهم ريخت. با اينكه دانشجويان رتبههاي خوبي در كنكور دكترا ميگرفتند، ولي دانشگاه علامه براي مصاحبه از آنها دعوت نميكرد. حتي چند بار، چند نفر از آنها براي اعتراض پيش شريعتي، رئيس دانشگاه رفتند اما جوابي نگرفتند». آزاده در ادامه ميگويد: «حتي اگر اتفاقي ميافتاد و چند نفر هم براي مصاحبهدعوت ميشدند، تركيب استاداني كه براي مصاحبه دكترا حضور داشتند، همگي از نزديكان به صدرالدين شريعتي بودند و به اين ترتيب باز هم بيشتر بچهها در مرحله مصاحبه رد ميشدند».
در نهايت همه اين مسايل باعث ميشود كه او براي گرفتن مدرك دكتراي خود كشور را ترك كند و با هزينه شخصي به انگليس برود.
بر اساس گزارش صندوق بينالمللي پول هر سال 15 درصد از سرمايههاي انساني فرهيخته ايران به آمريكا و 25 درصد به كشورهاي عضو سازمان توسعه و همكاري اقتصادي اروپا مهاجرت ميكنند. علاوه بر اين، بيش از 5 ميليون ايراني خارج از كشور زندگي كنند كه حدود دو ميليون نفر آنها يعني بيش از 40 درصد مقيم آمريكا هستند. همچنين دو هزار نفر از استادان دانشگاهها در آمريكا ايراني هستند و 5هزار ايراني در آمريكا مدرك دكترا دارند. بر اساس آمارها با سوادترين اقليت مهاجر در جامعه آمريكا را ايرانيان تشكيل ميدهند.
راضيه هم يكي از اين اقليتهاي باسواد ايراني در آمريكاست. او بعد از اينكه در سال 2006 ايران را ترك كرد، فوقليسانس و دكترايش را در رشته فناوري زيست شناسي و بازاريابي دارويي در هند گذارند و از سال 2011 به آمريكا رفت. راضيه در حال حاضر، تحليلگر بازاريابي و كسب و كار است. (سايت تابناك 21/12/92)
