در پی سرکوب خونین اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، گزارشهای نگرانکنندهای از وضعیت بند زنان زندان عادل آباد شیراز منتشر شده است. بر اساس روایتهای مستقیم از درون زندان، شمار زیادی از بازداشتشدگان اعتراضات شیراز به این بند منتقل شدهاند؛ انتقالی که با تراکم بیسابقه، کمبود شدید امکانات اولیه، قطع ارتباط با خانوادهها و نقض گسترده حقوق زندانیان همراه بوده است.
شواهد موجود نشان میدهد این شرایط در امتداد همان سیاست سرکوب معترضان در خیابانها و با هدف شکستن روحیه بازداشتشدگان اعمال میشود.
تراکم بیسابقه و نقض اصل تفکیک زندانیان
به گفته شاهدان، بیش از ۱۵۰ نفر در اتاقهایی نگهداری میشوند که پیشتر ظرفیت حدود ۳۰ نفر را داشتهاند.
ازدحام شدید به حدی است که نفس کشیدن دشوار شده و بسیاری از زندانیان ناچارند بهصورت دو نفره روی یک تخت بخوابند. بخشی از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری نیز به اتاقهایی منتقل شدهاند که محل نگهداری محکومان جرائم خشن، از جمله قتل، مواد مخدر و سرقت است؛ امری که نقض آشکار اصل تفکیک قانونی زندانیان محسوب میشود.
جابهجایی زندانیان قدیمی و بحران بهداشت
در پی این انتقالها، زنان زندانی مالی و دو زندانی سیاسی که پیشتر در اتاق سیاسی بند زنان زندان عادل آباد شیراز نگهداری میشدند، از محل خود جابهجا و به نمازخانه زندان منتقل شدهاند. این فضا فاقد سرویس بهداشتی و حمام است و زندانیان تنها پس از ساعت ۱۱ صبح، آن هم بهصورت صفی، اجازه استفاده از امکانات قرنطینه را دارند.
این وضعیت موجب ازدحام، محرومیت عملی از بهداشت روزانه و افزایش خطرات جدی برای سلامت جسمی زندانیان شده است.
کمبود شدید غذا و گرانی اقلام ضروری
کمبود غذا در بند زنان به سطح بحرانی رسیده است؛ بهگونهای که یک وعده غذا میان چهار نفر تقسیم میشود. فروشگاه زندان نیز با کمبود شدید کالا و قیمتهای بسیار بالا مواجه است. بنا بر گزارشها، آب معدنی در بند زنان وجود ندارد و توزیع ترهبار نیز حدود دو ماه است که متوقف شده است. این شرایط، سلامت عمومی بازداشتشدگان را بهطور جدی در معرض خطر قرار داده است.
قطع تلفن، محدودیت ملاقات و بازداشت نوجوانان
در دو هفته گذشته، تلفن بند زنان زندان عادل آباد شیراز بهطور کامل قطع بوده و تماس زندانیان با خانوادههایشان امکانپذیر نبوده است. ملاقاتها نیز تنها در هفته دوم و بهصورت کابینی و گزینشی انجام شده است؛ موضوعی که نگرانی خانوادهها را تشدید کرده است.
در میان بازداشتشدگان، مواردی از حضور دانشآموزان گزارش شده است. بنا بر یکی از این روایتها، بدن یک دانشآموز بازداشتشده مملو از ساچمه بوده و او بدون دریافت درمان مناسب، مستقیماً به بازداشتگاه و سپس زندان منتقل شده است. این گزارشها از بازداشت گسترده نوجوانان در جریان اعتراضات سراسری حکایت دارد.
انتقال سرکوب از خیابان به زندان
مجموع این دادهها نشان میدهد وضعیت بند زنان زندان عادل آباد صرفاً یک بحران مدیریتی یا اداری نیست، بلکه ادامه همان سرکوب خونینی است که پیشتر در خیابانها علیه معترضان اعمال شد.
پس از کشتار مردم، اکنون فشار سیستماتیک از طریق تراکم، محرومیت از غذا و بهداشت، قطع ارتباط و نگهداری مجروحان بدون درمان کافی، به درون زندانها منتقل شده است؛ سیاستی که هدف آن مهار و خاموشکردن اعتراضات سراسری ارزیابی میشود.
نقض آشکار قواعد ماندلا
شرایط گزارششده در بند زنان زندان عادل آباد شیراز با «قواعد حداقل استاندارد سازمان ملل برای رفتار با زندانیان» موسوم به قواعد ماندلا، بهطور کامل در تضاد است. این قواعد بر تفکیک زندانیان، دسترسی به بهداشت و تغذیه کافی، ارتباط منظم با خانواده و مراقبت پزشکی تأکید دارد. تراکم شدید، نبود امکانات بهداشتی، کمبود غذا، قطع تلفن و انتقال مجروحان بدون درمان، همگی مصادیق روشن نقض سیستماتیک حقوق زندانیان و تعهدات بینالمللی رژیم ایران بهشمار میرود.
