جوآن الیزابت لودر موری(۲۴ ژوئن ۱۹۱۷- ۴ سپتامبر ۱۹۹۶) که بیشتر با نام جوآن کلارک شناخته میشود، ریاضیدان، رمزنگار و یکی از قهرمانان گمنام جنگ جهانی دوم بود. او در بلچلی پارک نقشی اساسی در شکستن رمزهای ماشین انیگما ایفا کرد؛ دستاوردی که به کوتاهتر شدن جنگ و نجات جان هزاران نفر کمک کرد.
کلارک در لندن متولد شد و در دانشگاه کمبریج در رشته ریاضیات درخشید. نبوغ او در این حوزه باعث شد در سال ۱۹۴۰ به بلچلی پارک دعوت شود. جوآن الیزابت لودر موری در تیم «کلبه ۸» به همراه آلن تورینگ و دیگر همکارانش کار میکرد و با پشتکار و دقت بالا، پیامهای دریایی آلمان نازی را رمزگشایی میکرد. در شرایطی که زنان در حوزههای علمی و نظامی کمتر دیده میشدند، کلارک به مقام معاونت «کلبه ۸» رسید و احترام همکارانش را بهخاطر توانایی علمی و روحیه آرامشبخش خود به دست آورد.
سالها فعالیت جوآن الیزابت لودر موری محرمانه باقی ماند و نامش کمتر شنیده شد. اما با گذشت زمان، نقش کلیدیاش در عملیاتهای اطلاعاتی تاریخ آشکار شد. در سال ۱۹۴۷ به پاس خدماتش به جنگ، نشان عضویت در امپراتوری بریتانیا را دریافت کرد.
جوآن کلارک رابطهای نزدیک و همکارانه با آلن تورینگ داشت و حتی مدتی کوتاه نامزد او بود. زندگی شخصیاش آرام و بهدور از هیاهو بود، اما میراث علمی و تاریخیاش همچنان الهامبخش است.
امروز، جوآن کلارک بهعنوان یکی از پیشگامان زن در علم رمزنگاری شناخته میشود؛ زنی که با نبوغ و تعهد خود، مسیری تازه در تاریخ رقم زد.
