گزارش آوریل ۲۰۲۵: پرونده سیاه اعدام زنان در ایران

از وکیل‌آباد تا اوین: پرونده سیاه اعدام زنان

اعدام حداقل ۵ زن در آوریل، رکورد تازه در خشونت علیه زنان در ایران

گزارش آوریل 2025: پرونده سیاه اعدام زنان در ایران – در سحرگاه روز سه شنبه ۱۹ فروردین ۱۴۰۴، دیوارهای زندان وکیل‌آباد مشهد شاهد صحنه‌ای سیاه و دردناک بودند. دست‌کم ده انسان از چوبه‌های دار آویخته شدند و در میانشان، سه زن. درست یک هفته بعد در روز سه شنبه ۲۶ فروردین هم زن ستمدیده دیگری در زندان چوبیندر قزوین به دار آویخته شد.

روز دوشنبه ۸ اردیبهشت نیز، زن نگونبخت دیگری به نام مرجان سبزی در زندان دستگرد اصفهان به همراه ۶تن دیگر حلق آویز شد.

با اجرای حکم اعدام این پنج زن در ماه آوریل، شمار زنان اعدام ‌شده در ایران در سال ۲۰۲۵ به ۱۳ نفر رسید. زنانی که اعدام شدند قربانیان شرایط اقتصادی، بی‌عدالتی ساختاری، و فقر مزمنی بودند که هزاران زن در ایران را به حاشیه رانده است.

مرضیه اسماعیلی که در قزوین اعدام شد، ۳۹ساله و مادر یک دختر نوجوان بود که به اتهام جابجایی ۶۰۰ گرم مواد مخدر به ازای دریافت فقط ۱۰میلیون تومان (حدود ۱۰۰دلار) به دار آویخته شد. مرضیه اسماعیلی که در فقر مطلق زندگی می‌کرد، هیچ‌گونه پشتوانه اجتماعی یا حقوقی نداشت. او نه خانواده‌ای داشت که از او حمایت کند و نه توان مالی برای گرفتن وکیل.

هویت سه زن اعدام شده در زندان وکیل آباد هنوز مشخص نیست اما یکی از آنها متهم به قتل بود؛ پرونده‌ای که هنوز از جزئیات آن اطلاعی در دست نیست، اما همانند بسیاری از موارد مشابه، فاقد دادرسی عادلانه، دسترسی به وکیل مستقل، و فرصت دفاع مؤثر بوده است. عمده زنانی که در این گونه کیس ها سرنوشت شان به طناب دار ختم می شود،‌ پیشتر قربانی کودک همسری و خشونت های خانگی بوده و فریادشان به جایی نرسیده است.

اعدام این زنان، آن هم در سکوت سنگین رسانه‌های حکومتی، تنها بخشی از کارنامه خونبار رژیمی است که رکوددار اعدام زنان در جهان است و خشونت نهادینه‌شده علیه زنان را به عنوان ابزاری برای بقای خود به کار می‌گیرد.

عفو بین الملل در گزارش سالانه ۲۰۲۴ خود اعلام کرد که بیش از ۶۴درصد اعدام های اجرا شده در جهان در ایران به وقوع پیوسته اند.

مقایسه آماری اعدام زنان در ایران

طی ۸ سال از سال ۲۰۱۳ تا سال ۲۰۲۰ حداقل ۱۲۰ زن در ایران اعدام شدند. در این سالها، میانگین سالانه اعدام زنان ۱۵تن بود. به این ترتیب، در سال ۲۰۲۴ که ۳۴ زن اعدام شده اند، تعداد اعدام زنان بیش از دو برابر این میانگین شده و افزایش نگران‌کننده ای را نشان می دهد.

از زمان روی کار آمدن رئیسی در سال ۲۰۲۱ تعداد اعدام ها از جمله اعدام زنان رو به افزایش گذاشت  و سیر صعودی طی کرد. با مرگ رئيسی در ۱۹ مه ۲۰۲۳ و روی کار آمدن پزشکیان در اوت ۲۰۲۳، این سیر صعودی با شتاب بیشتر ادامه یافت.

بعد از مرگ رئیسی، به طور متوسط در هر ماه ۳.۳ زن اعدام شده اند. در صورتی که در ۳۴ ماه دوران ریاست جمهوری رئیسی، با اعدام ۶۳ زن، میانگین اعدام زنان در هر ماه به ۱.۸۵ تن بالغ می شد.

در سال ۱۴۰۳ شمسی، ۳۸ زن در ایران اعدام شدند که نسبت به سال قبل ۹۰درصد افزایش نشان می دهد.

همچنین ظرف فقط ۹ ماه بعد از روی کار آمدن پزشکیان، آمار قربانیان اعدام در ایران از ۱۰۰۰ گذشته است. در حالی که در کل سال ۲۰۲۴ تعداد اعدام شدگان هزار نفر بود.

این موضوع بیش از پیش اثبات می‌کند که فارغ از اینکه چه کسی در ریاست‌ جمهوری رژیم ملایان باشد، سیاست سرکوب و نقض وحشیانه حقوق بشر، سرشت جدایی ناپذیر دیکتاتوری مذهبی حاکم است.

زنان آماج قساوت و خشونت سازمان‌یافته

اعدام زنان در ایران تحت حاکمیت رژیم زن ستیز ملایان، صرفاً انتقام‌گیری از چند محکوم نیست؛ این رژیم از جسم و جان زنان برای ایجاد هراس، تحقیر و کنترل استفاده می‌کند. زنانی که جرأت می‌کنند صدایشان را بلند کنند، یا حتی آنان که در سکوت، قربانی فقر و تبعیض می‌شوند، همگی در معرض خشونت سازمان‌یافته حکومتی قرار دارند.

مرگ در سپیده دم، ادامه قتل عام زنان در سال ۶۷

هرچند قربانیان اخیر اعدام زنان اتهامات سیاسی نداشتند اما اعدامشان کاملا سیاسی و در جهت خاموش کردن صدای اعتراض و دادخواهی صورت می گیرد. صدای زنانی که طی نزدیک به نیم قرن حکومت ملایان تنها به‌خاطر باورهایشان اعدام شدند، همچنان از صفحات تاریخ به گوش می رسد. از چوبه‌های دار وکیل‌آباد تا اتاق‌های مرگ اوین، مقاومت خاموش‌شده‌شان همچنان زنده است. آنها که از جهان می‌خواستند عدالت را به‌پا کند، به ما یادآوری می‌کنند که شجاعت، حتی زمانی که خاموش می‌شود، هرگز نمی‌میرد.

پژواک فریاد زنان اعدام شده در تابستان خونین ۶۷، در بهار ۱۴۰۴

ماه آوریل شاهد افشاگری هولناک و جدیدی از درون رژیم بود. نوار صوتی تازه منتشر شده از حسینعلی منتظری پرده از اعدام دسته جمعی ۳۰۰ زن مجاهد در تابستان ۶۷ برداشت. در میان این زنان دو زن فرانسوی نیز اعدام شدند.

در فایل صوتی تازه‌ای که بی‌بی‌سی در فروردین ۱۴۰۴ منتشر کرد، حسینعلی منتظری، جانشین وقت خمینی، با صراحت از اعدام گسترده زنان مجاهد در تابستان ۱۳۶۷ انتقاد می‌کند. این نوار، گفت‌وگوی منتظری با اعضای هیأت مرگ در زندان اوین را ثبت کرده و پرده از جنایاتی برمی‌دارد که قربانیان عمده‌اش، زنان جوانی بودند که به‌دلیل پافشاری بر باورهای سیاسی‌شان، حتی بدون ارتکاب عمل خشونت‌آمیز، اعدام شدند.

منتظری به‌ویژه از اعدام حدود ۳۰۰ زن مجاهد، از جمله دو تبعه فرانسه، سخن می‌گوید که به گفته او، حتی فرصت استفاده دیپلماتیک از آن‌ها نادیده گرفته شد. او همچنین نمونه‌ای از یک دختر هوادار مجاهدین را ذکر می‌کند که تنها به دلیل مخالفت فکری با رژیم و بدون هیچ سابقه جنایی، به مرگ محکوم شده بود.

در این فایل، منتظری مشروعیت شرعی اعدام زنان را نیز زیر سوال می‌برد و به نقل از منابع فقهی تأکید می‌کند که حتی در فقه شیعه نیز چنین اعدام‌هایی قابل توجیه نیست. او تصریح می‌کند که بسیاری از این زنان تنها به خاطر خواندن یا پخش اعلامیه به زندان افتاده بودند.

این افشاگری، بار دیگر قتل عام بیرحمانه زنان در کشتار تابستان خونین۶۷ را برجسته می‌کند؛ خشونتی که نه تنها سیاسی، بلکه عمیقاً ایدئولوژیک و زن ستیزانه بود. این نوار، شاهدی تاریخی بر نقش محوری زنان در مقاومت و هزینه‌ای‌ست که آنان برای مبارزه علیه دیکتاتوری زن ستیز حاکم پرداخته اند.

همبستگی در دل زندانهای زنان علیه مجازات اعدام

در برابر گسترش سبعیت رژیم، زنان زندانی از اوین تا زاهدان شعار نه به اعدام را هر چه رسا تر فریاد می کنند. کمپین سه شنبه های نه به اعدام، با حضور گسترده بندهای زنان، هر هفته، چهره‌ای مقاوم‌تر به خود می گیرد.

در آخرین سه‌شنبه ماه آوریل ۲۰۲۵، کمپین «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» گامی دیگر در مسیر افشای جنایات رژیم و اعتراض علیه موج فزاینده اعدام ها در ایران برداشت. در این روز، صدای اعتراض زندانیان سیاسی در سراسر کشور، از جمله بندهای زنان، به گوش جهان رسید و بار دیگر مقاومت قهرمانانه زندانیان در برابر اعدام‌ و سرکوب نمایان شد.

در هفته ۶۴ام از کارزار سه شنبه های نه به اعدام در نیمه آوریل، بند زنان زندان زاهدان نیز به این کارزار پیوست. به این ترتیب، تعداد زندان هایی که زندانیان از بند زنان در آن شرکت دارند به ۱۰ می رسد، شامل زندان های اوین، عادل آباد شیراز، لاکان رشت، دیزل آباد کرمانشاه، چوبیندر قزوین، مرکزی سنندج، مرکزی ارومیه، مریوان، کامیاران و زاهدان.

این روزها در تاریخ مبارزات زندانیان سیاسی ایران، به‌ویژه زندانیان زن، به یاد ماندنی خواهد بود.آنان این ندا را در وجدان حقوق بشر جهان به ثبت می دهند که هیچ‌کسی نباید اعدام شود.

خانواده های زندانیان محکوم به اعدام سکوت نمی کنند

هم‌زمان با کارزار سراسری «سه‌شنبه‌های نه به اعدام»، که به ۴۱ زندان گسترش یافته است، تجمع خانواده زندانیان سیاسی نیز ادامه یافت.

در این تجمعات، که با حضور مادران و پدران سالخورده این زندانیان همراه بود، شرکت‌کنندگان با در دست داشتن تصاویر ۱۰ زندانی سیاسی مجاهد محکوم به اعدام، شعارهایی همچون «نه به اعدام» و «نه به احکام ظالمانه» سر دادند. تجمعات خانواده های زندانیان سیاسی نشان از اعتراض گسترده به سرکوب و احکام سنگین علیه زندانیان سیاسی در ایران دارد.

در آخرین سه شنبه آوریل، ۹ اردیبهشت، نیز شماری از خانواده های زندانیان سیاسی زیر اعدام در مقابل زندان اوین تجمع کردند. علاوه بر این، جوانان در شهرهای بوکان، رشت و شهریار در همبستگی با زندانیان سیاسی اعتصابی در کارزار سه شنبه های نه به اعدام مخالفت خود را علیه اعدام زندانیان اعلام کردند و اقدام به اجرای آکت های اعتراضی نمودند.

همزمان زنان زندانی سیاسی در بند زنان اوین در همبستگی با خانواده ها در ساعت ۱۱ صبح در حالی که در اعتصاب غذا بودند در هواخوری اقدام به اعتراض و شعار دادن کردند و خواستار لغو احکام اعدام و آزادی زندانیان سیاسی شدند.

فراخوان به وجدان های بیدار در سراسر جهان

رکورد بی‌سابقه اعدام‌ها در سال ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، به‌ویژه هدف‌گیری بی‌رحمانه زنان و نوجوانان، زنگ خطری برای وجدان های بیدار در سراسر جهان است.

کمیسیون زنان شورای ملی مقاومت ایران بار دیگر از دولت‌های جهان می خواهد تا هرگونه معامله با رژیم ایران را مشروط به توقف اعدام و شکنجه کنند.