اقتباس و نگارش: ناهید همت آبادی
پییر کوری هرگز از ماری نخواست تا کار علمی را رها کرده و به خانه داری یا بچه داری بپردازد.
در اولین سالهای ازدواج ماری و پییر کارهای تحقیقاتی خود را در رشته های علمی دنبال کردند.
سپس ماری ضمن جستجوی موضوعی برای تز دکترای خود به رساله های فیزیکدان فرانسوی هنری بکورل دسترسی پیدا نمود که به تصادف پی برده بود ماده اورانیوم بدون تأثیرپذیری از خارج، از خود اشعه ساطع می کند اما نتوانسته بود منشاء و چگونگی تولید آنرا توضیح دهد. ماری کوری تصمیم گرفت در باره این پدیده نو و نهان تحقیق کند. پییر در آن موقع در یکی از مدارس تخصصی، فیزیک و شیمی تدریس می کرد و مدیر مدرسه برای انجام آزمایشات یک انباری در اختیار او قرار داده بود که ماری هم می توانست از آن استفاده کند.
این انباری سابقاً سالن تشریح بوده و از سقف شیشه ای آن آب باران سرریز می شد. تابستانها بی اندازه گرم و زمستانها آب در آن یخ می زد. هیچ دودکشی در آن تعبیه نبود و زوج جوان مجبور بودند بسیاری از آزمایشات خود را در فضای آزاد انجام دهند که به این ترتیب مواد حساس مورد آزمایش نیز مرتباً در معرض آلودگی به ذرات گردآهن و ذغال سنگ قرار می گرفت . با این همه ماری و پییر در این انباری و در چنین شرایطی، آزمایش و کاری را به ثمر رساندند که تمام تصورات علمی قبلی از فیزیک را درهم ریخت.
تا آن موقع اتم بعنوان کوچکترین ذره غیرقابل تقسیم ماده شناخته می شد اما حالا کشف شده بود که این کوچکترین ذره را با دادن انرژی می توان ریز و قطعه قطعه نمود. ماری کوری گرچه آن موقع شخصاً نتوانست خلاصه تئوری شکستن اتم را فرموله کند و فیزیکدان انگلیسی ارنست روت هرفورد بعداً این کار را انجام داد اما در واقع آزمایشات ماری کوری زمینه اصلی این شناخت را فراهم آورد و بر این پدیده جدید نام رادیو اکتیویته نهاد.
سپس ماری ضمن آنالیز نوعی اورانیوم کشف نمود که میزان اشعه موجود در این اورانیوم چهار برابر بیش از حد انتظار است. این راز باید گشوده می شد: این نوع اورانیوم پدیده ناشناخته ای را در خود نگاه می داشت که تشعشعات آن به طرز غیرقابل مقایسه ای از خود اورانیوم قویتر بود. از این جهت ماری کوری تحقیق و کار خود را تنها در پی کشف این پدیده متمرکز نمود و پییر نیز برای یاری به ماری در تحقق این امر، سایر کارها و امور را وانهاده و خود نیز مانند ماری شیفته این تحقیقات شده بود.
آنها سپس اولین گزارش علمی خود در این باره را در سال ۱۸۹۸ در بولتن آکادمی علوم فرانسه تحت عنوان «راجع به یک ماده جدید در اورانیوم» منتشر نموده و آنرا به یاد سرزمین پدری ماری، پولونیوم ( polska = لهستان) نامیدند . این خبر را ماری برای پسر عموی خود در ورشو که سالها قبل امکان اولین آزمایشات را برای او فراهم آورده بود نیز ارسال داشت و بدین ترتیب اخبار- نمونه ای از کار مشترک ماری اسکلودووسکا و پییر کوری – همزمان در فرانسه و لهستان انتشار یافت.
تحقیقات بعدی اما نشان می داد که همراه با پولونیوم موجود در این نوع اورانیوم، پدیده دوم و بسیار درخشانتری نیز باید وجود داشته باشد. ماری و پییرکوری در دومین بولتن علمی منتشره در دسامبر ۱۸۹۸ این پدیده جدید را رادیوم نامیدند. پییر به بررسی فیزیکی خاص این ماده نویافته پرداخت و ماری بر آن شد تا رادیوم را به طور شیمیایی تصفیه کند.
این کار به لحاظ جسمی و روحی بسیار سخت و فرساینده بود. قطعات گاهی تا بیست کیلویی سنگهای مورد تجزیه را باید ساعتها می جوشاند، به هم می زد و بعد آنها را جابجا می کرد. این توده عظیم اورانیوم مورد نیاز او را آکادمی علوم وین از چک تهیه و علاوه بر هزینه حمل و نقل به طور مجانی برای او ارسال می نمود. ماری و پییر ابتدا محاسبه کرده بودند که دراین اورانیوم باید یک در صد رادیوم موجود باشد اما در حقیقت این مقدار فقط باندازه یک میلیونیم بود و ماری تنها پس از صرف چهار سال عمر توانست یک دهم گرم رادیوم خالص را تصفیه و جدا سازد.
و پدرش چند روز قبل از مرگ با شنیدن خبر موفقیت های ماری برای او نوشت: «وقتی انسان نتیجه کاری را که به زحمتش می ارزد می بیند، بی تردید این خود نیز از با ارزش ترین پدیده های دنیاست.» افسوس اما که اجل به پدر فرصت نداد تا شاهد پیروزی بزرگتر ماری و پییر باشد که به سال ۱۹۰۳ جایزه نوبل فیزیک را ( به اتفاق هنری بکورل) و- به پاس خدمات ارزشمندی که با کشف رادیو اکتیویته و پدیده تشعشعات عرضه داشته اند- دریافت می کنند.
کارعظیم و طافت فرسایی که ماری و پییر به خصوص طی یک سال آخر انجام دادند آن دو را از پای انداخته بود. هر دوی آنها به طور دایم از درد مفاصل، التهاب، خستگی، بی خوابی و فشار روحی رنج می بردند.
ماه اوت ۱۹۱۹ به علت تأثیر شدید تشعشعات، ماری دچار سقط جنین گردید و پییر نیز از سوزش دردناک ناشی از تابش اشعه رنج می برد ضمن اینکه هیچیک از آن دو از بابت چنین کار شاق و خارق العاده نه تنها پولی دریافت نمی کردند بلکه همچنان ناچار به تدریس نیز بودند. البته برای کسب کرسی استادی در ژنو پیشنهاداتی به آنان ارایه شده بود اما از آنجا که نمی خواستند کارهای تحقیقاتی خود را در پاریس قطع کنند از قبول آن سر باز زدند. سپس یک کرسی استادی در سوربن به پییر واگذار شد و ماری نیز به عنوان یکی از سه آسیستان او انتخاب و مشغول کار گردید. این اولین باری بود که ماری به خاطر کار تحقیقاتی دستمزدی دریافت کرده و علاوه بر آن یک آزمایشگاه شخصی نیز در اختیار آنان قرار گرفت.
ناگفته نماند که پیش از این نیز چنانچه ماری و پییر کوری قبول کرده بودند که کشفیات خود را با پول مبادله کنند از مدتها قبل می توانستند یک آزمایشگاه شخصی داشته باشند اما این مسأله با آرمان و ایده آلهای آنان درتضاد بود که: علم باید در خدمت بشریت قرار گیرد و ازاین رو نه می تواند و نه باید متعلق به فرد بوده باشد و نه هرگز باید ارزش آن را تا حد هدفی به منظور کسب ثروت آلوده کرد.
ادامه
