برتا ورنهام ویلسون، چهره‌ای پیشگام در حقوق کانادا، با انتصاب به عنوان نخستین زن قاضی دادگاه عالی کانادا، تاریخ‌ساز شد. کارنامه برجسته او، راه را برای زنان در نظام قضایی هموار کرد.
ویلسون در ۱۸ سپتامبر ۱۹۲۳ در کیرک کالدی اسکاتلند متولد شد و تحصیلات عالی خود را در دانشگاه آبردین به پایان رساند و در سال ۱۹۴۴ مدرک کارشناسی ارشد فلسفه را دریافت کرد. او بعدها به کانادا مهاجرت کرد و در دانشگاه دالهوسی به تحصیل حقوق پرداخت و در سال ۱۹۵۸ مدرک لیسانس حقوق (LLB) را دریافت کرد. علیرغم پذیرش در برنامه کارشناسی ارشد حقوق در دانشگاه هاروارد، وی تصمیم گرفت این مسیر را دنبال نکند و به جای آن، به شرکت حقوقی اوسلر، هاسکین و هارکورت در تورنتو پیوست. یک سال بعد، در سال ۱۹۵۹، او به کانون وکلای انتاریو راه یافت و به عنوان نخستین زن همکار در این شرکت مشغول به کار شد. در سال ۱۹۶۸، ویلسون به عنوان نخستین زن شریک این مؤسسه حقوقی منصوب شد و همچنین دپارتمان تحقیقاتی این شرکت را بنیان نهاد که الگویی برای سایر مؤسسات حقوقی در سراسر کانادا شد.
پیشرفت او در نظام قضایی کانادا ادامه یافت و در سال ۱۹۷۵، به عنوان نخستین زن قاضی در دادگاه تجدیدنظر انتاریو منصوب شد. مهم‌ترین نقطه عطف دوران حرفه‌ای او در مارس ۱۹۸۲ رخ داد، زمانی که پیر ترودو، نخست‌وزیر وقت، او را به عنوان نخستین زن قاضی دادگاه عالی کانادا معرفی کرد. در دوران خدمت خود، ویلسون به دلیل صدور احکام مترقی، به‌ویژه در زمینه حقوق و آزادی‌های فردی، شهرت یافت.
پس از نزدیک به یک دهه خدمت در عالی‌ترین دادگاه کشور، ویلسون در ژانویه ۱۹۹۱ بازنشسته شد. در ادامه، او به عنوان عضو انجمن سلطنتی کانادا انتخاب شد و در سال ۱۹۹۲، لقب همکار نشان کانادا را دریافت کرد. از سال ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۶، او به عنوان کمیسر در کمیسیون سلطنتی امور بومیان کانادا (RCAP) فعالیت داشت و تأثیر عمیقی بر سیاست‌های اجتماعی و قضایی کشور گذاشت.
ویلسون همچنین سخنرانی مهم و تأثیرگذاری تحت عنوان «آیا حضور زنان در قضاوت واقعاً تفاوتی ایجاد می‌کند؟» ارائه کرد که مورد بحث و توجه گسترده‌ای قرار گرفت.
در سال‌های پایانی عمر، ویلسون به بیماری آلزایمر مبتلا شد و سرانجام در ۲۸ آوریل ۲۰۰۷ در خانه سالمندان در اتاوا در سن ۸۳ سالگی درگذشت.
میراث او همچنان به عنوان نمادی از پیشرفت برای زنان در عرصه حقوق باقی مانده و نسل‌های آینده را به شکستن موانع و بازتعریف جایگاه زنان در این حرفه ترغیب می‌کند.
