در حالیکه یک مهندس ۶۷ ساله ایرانی و فعال حقوق زنان بهدلیل در دست داشتن بنری با شعار «زن، مقاومت، آزادی» با خطر اجرای حکم اعدام روبهروست، موجی بیسابقه از محکومیتهای بینالمللی شکل گرفته است. نامهای سرگشاده با امضای بیش از ۴۰۰ زن برجسته از سراسر جهان، همراه با بیانیههای فوری هشت کارشناس مستقل حقوق بشر سازمان ملل، موجب پوشش گسترده جهانی شده و خواستار توقف فوری حکم اعدام زهرا طبری و افشای تشدید استفاده رژیم ایران از مجازات اعدام علیه زنان شده است.
زهرا شهباز طبری، مهندس برق، دارای مدرک کارشناسی از دانشگاه صنعتی اصفهان و کارشناسی ارشد انرژی پایدار از دانشگاه بوروس سوئد، از ۲۸ فروردین ۱۴۰۴ توسط نیروهای امنیتی بدون ارائه حکم قضایی بازداشت و در زندان لاکان رشت محبوس است. وی مادر دو فرزند است و از سوی شعبه اول دادگاه انقلاب رشت به اعدام محکوم شده است.
اتهام او «هواداری از سازمان مجاهدین خلق» اعلام شده و جلسه محاکمه او به صورت ویدئوکنفرانس و کمتر از ده دقیقه برگزار شد. وکیل تسخیری منصوب از سوی دادگاه نیز هیچ دفاع مؤثری ارائه نکرد و حکم اعدام همان جلسه صادر شد. مستندات پرونده شامل تنها یک بنر با شعار «زن، مقاومت و آزادی» و یک پیام صوتی منتشرنشده است.
پوشش رسانههای بینالمللی: صدای عدالت و همبستگی جهانی
رسانههای جهانی و خبرگزاریها: گستره حمایت و خطر قریبالوقوع
خبرگزاری فرانسه (AFP) گزارش داد که بیش از ۴۰۰ زن برجسته از سراسر جهان، از جمله چهار برنده جایزه نوبل و چند رئیسجمهور و نخستوزیر پیشین، روز سهشنبه از رژیم ایران خواستند فوراً زهرا طبری، مهندس و فعال حقوق بشر، را آزاد کند؛ در حالیکه نگرانیها درباره خطر قریبالوقوع اجرای حکم اعدام او افزایش یافته است.
در این فراخوان عمومی فوری تأکید شده است که زهرا طبری، مادر ۶۷ ساله، در ماه اکتبر پس از «یک محاکمه نمایشی دهدقیقهای که بهصورت ویدئوکنفرانس و بدون حضور وکیل منتخب او برگزار شد» به اعدام محکوم شده است.
در این نامه که روز سهشنبه منتشر شد و به امضای شماری از قضات شاغل، دیپلماتها و نمایندگان فعلی پارلمانها از جمله نانسی میس، نماینده جمهوریخواه کنگره آمریکا رسیده، آمده است: «در ایران، جسارت در دست گرفتن پلاکاردی که مقاومت زنان در برابر ستم را اعلام میکند، اکنون مجازات مرگ دارد.»
«ما خواستار آزادی فوری زهرا هستیم و از دولتهای سراسر جهان میخواهیم در کنار زنان ایران در مبارزه آنان برای دموکراسی، برابری و آزادی بایستند.»
در این فراخوان همچنین آمده است که زهرا طبری به همکاری با سازمان مخالف رژیم، سازمان مجاهدین خلق ایران متهم شده است؛ سازمانی که در ایران ممنوع اعلام شده است.
سازمان مجاهدین خلق ایران به خبرگزاری فرانسه گفته است که زهرا طبری یکی از ۱۸ فعال سیاسی است که در حال حاضر بهدلیل ارتباط ادعایی با این سازمان در صف اجرای حکم اعدام در ایران قرار دارند.
بارونز (وابسته به والاستریت ژورنال) به نقل از خبرگزاری فرانسه گزارش داد: «گروهی متشکل از هشت کارشناس مستقل حقوق بشر سازمان ملل متحد نیز روز سهشنبه با صدور بیانیهای خواستار آن شدند که رژیم ایران «فوراً اجرای حکم اعدام» زهرا طبری را متوقف کند. آنان اعلام کردند که وی به اتهام «بغی» یا قیام مسلحانه محکوم شده است، آن هم صرفاً بر اساس در دست داشتن یک بنر و یک پیام صوتی منتشرنشده. این کارشناسان افزودند: «پرونده خانم طبری نشاندهنده الگویی از نقضهای جدی حقوق بشر بینالمللی در ارتباط با تضمینهای دادرسی عادلانه و استفاده نامناسب از مجازات اعدام برای اتهامات گسترده و مبهم مرتبط با امنیت ملی است.»
فرانس ۲۴ نوشت: این کارشناسان که از سوی شورای حقوق بشر سازمان ملل مأموریت دارند اما به نمایندگی از این نهاد سخن نمیگویند، تأکید کردند که «میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی» که ایران آن را تصویب کرده است، استفاده از مجازات اعدام را به «جدیترین جرایم» محدود میکند. آنها افزودند: «این پرونده شامل هیچ قتل عمدی نیست و دارای نقضهای فراوان رویهای است»، و تأکید کردند که «اجرای حکم اعدام علیه طبری در این شرایط، مصداق اعدام خودسرانه خواهد بود.»
استریت تایمز سنگاپور گزارش داد که بیش از ۴۰۰ زن برجسته ،از جمله چهار برنده نوبل و چند رئیسجمهور و نخستوزیر سابق خواستار آزادی فوری زهرا طبری شدند، زیرا احتمال اجرای حکم اعدام او نزدیک است. طبری به دلیل حمل بنری با شعار «زن، مقاومت، آزادی» با حکم اعدام روبهرو شده است.
دیلی تلگراف نیز با پوشش خبر بیانیه بیش از ۴۰۰ شخصیت زن برجسته از سراسر جهان، از جمله برندگان جایزه نوبل، روسای جمهور و نخستوزیران سابق نوشت که این گروه به همراه کارشناسان مستقل سازمان ملل از ایران خواستهاند اجرای حکم اعدام زهرا طبری، مهندس و فعال ایرانی ۶۷ ساله را متوقف کنند.
رسانههای اروپایی: عدالت خودسرانه و سرکوب زنان
اشپیگل گزارش داد: بیش از ۴۰۰ زن برجسته جهان، از جمله چهار برنده جایزه نوبل و روسای جمهور و نخستوزیران سابق، خواستار آزادی فوری طبری شدهاند. جرم طبری تنها بالا بردن بنری با شعار «زن، مقاومت، آزادی» بوده و محاکمه او نمایشی و تنها ۱۰ دقیقه طول کشیده است. اشپیگل این پرونده را نمونهای از نقض حقوق بشر و سوءاستفاده از مجازات اعدام برای جرایم مبهم علیه امنیت ملی دانست.
واتسون سوئیس گزارش داد : چهار برنده جایزه نوبل و روسای جمهور و نخستوزیران سابق از جمله امضاکنندگان بیانیه هستند. جرم طبری تنها بالا بردن بنری با نوشته «زن. مقاومت. آزادی» اعلام شده است و همین کافی است که او به اعدام محکوم شود.
فیگارو فرانسه نوشت: اجرای حکم اعدام علیه خانم طبری در این شرایط نوعی اعدام خودسرانه خواهد بود. نامه بیش از ۴۰۰ شخصیت زن برجسته همچنین به ترسی که زنان در ایران طی دههها تجربه کردهاند اشاره و آن را محکوم میکند؛ کشوری که نسبت به جمعیت، بیشترین اعدام زنان در جهان را دارد. سازمان مجاهدین خلق به خبرگزاری فرانسه گفت که خانم طبری یکی از ۱۸ فعال است که در ایران به دلیل عضویت در این گروه به اعدام محکوم شدهاند.
لیبراسیون تأکید کرد در این نامه آمده است: «ما خواستار آزادی فوری زهرا هستیم و از دولتهای سراسر جهان میخواهیم که در کنار زنان ایرانی در مبارزهشان برای دموکراسی، برابری و آزادی بایستند.» این پرونده نمونهای از سرکوب گسترده زنان در ایران است و کارشناسان سازمان ملل آن را «اعدام خودسرانه» خواندهاند.
فرانس اینفو به نقل از فیلسوف فرانسوی، الیزابت بدنتر، نوشت: «این واقعاً غیرقابل تحمل است که یک زن ۶۷ ساله تنها بهخاطر حمل بنری با عبارت زن، مقاومت و آزادی به اعدام محکوم شود. این بربریت است، فقط همین. ما دیگر در یک تمدن قرن بیستویکمی نیستیم؛ ما در جهانی زندگی میکنیم که نباید دیگر وجود داشته باشد ـ جهانی کاملاً نفرتانگیز.»پرونده زهرا طبری بار دیگر نشان میدهد که مقامات ایران چگونه از مجازات اعدام بهعنوان ابزاری سیاسی برای سرکوب هرگونه مخالفت استفاده میکنند.
شبکه TF1فرانسه گزارش داد که بیش از ۴۰۰ زن برجسته جهان با انتشار نامهای خواستار آزادی فوری زهرا طبری شدهاند؛ زنی ۶۷ ساله که پس از محاکمهای دهدقیقهای و بدون وکیل به اعدام محکوم شده است. طبری تنها به دلیل حمل بنر «زن، مقاومت، آزادی» بازداشت شده و در میان امضاکنندگان، نام یولیا تیموشنکو، میشلین کالمیری و الیزابت بادینتر نیز دیده میشود.
اورینت تودی فرانسه نیز گزارش داد: بیش از ۴۰۰ زن برجسته جهان، از جمله برندگان جایزه نوبل و رئیسجمهورها و نخستوزیران سابق، خواستار آزادی فوری زهرا طبری، فعال و مهندس ایرانی، شده و اجرای قریبالوقوع حکم اعدام او را محکوم کردند.
در بلژیک، رادیو آر تی بی اف و خبرگزاری بلگا گزارش دادند که این نامه توسط بیش از ۴۰۰ شخصیت زن برجسته، از جمله الیزابت بدنتر، فیلسوف فرانسوی، و تعدادی از مقامات منتخب بلژیکی و اروپایی امضا شده است و اجرای حکم اعدام را «خودسرانه» خوانده و خواستار آزادی فوری زهرا طبری شدند.
بلودرنیوز ایتالیا نوشت: بیش از ۴۰۰ زن برجسته از سراسر جهان، شامل برندگان جایزه نوبل، رؤسا و نخستوزیران سابق، نمایندگان پارلمان، گزارشگران ویژه سازمان ملل، چهرههای رسانهای، ورزشکاران و مدافعان حقوق بشر، با انتشار بیانیهای فوری خواستار آزادی زهرا طبری، مهندس و مادر ۶۷ ساله ایرانی، شدند. این زنان نسبت به اجرای قریبالوقوع حکم اعدام طبری هشدار دادهاند.
رسانههای عمومی و تمرکز سازمان ملل: نقض دادرسی و فقدان شواهد
دویچه وله آلمان گزارش کرد: گروهی متشکل از هشت کارشناس مستقل حقوق بشر سازمان ملل متحد نیز روز سهشنبه بیانیهای صادر کردند و خواستار آن شدند که ایران فورا اجرای حکم اعدام طبری را متوقف کند. آنان اعلام کردند که او صرفا بر اساس همان پلاکارد و یک پیام صوتی منتشرنشده، به “بغی یا شورش مسلحانه” محکوم شده است.
دویچه وله در خبر دیگری اشاره کرد وزارت خارجه آمریکا افزایش اعدام زنان در ایران را محکوم کرده و حکم اعدام طبری را نمونهای بارز از نقض فاحش حقوق بشر دانسته است.
بیبیسی نیز در پوشش خود از پرونده زهرا طبری گزارش داد که گروهی از کارشناسان مستقل حقوق بشر سازمان ملل متحد همراه با بیش از ۴۰۰ شخصیت برجسته زن از سراسر جهان از حکومت ایران خواستهاند تا اجرای حکم اعدام علیه این مهندس و فعال حقوق زنان را متوقف کند. این بیانیه مشترک، اجرای حکم اعدام طبری را نمونهای از نقض جدی حقوق بشر و فقدان روند دادرسی عادلانه دانسته است و تأکید کرده که محکومیت او بر اساس شواهد بسیار محدود، شامل یک بنر با نوشته «زن، مقاومت، آزادی» و یک پیام صوتی منتشرنشده، صادر شده است.
مرکز ارتباطات و آموزش انگلستان نوشت: امضاکنندگان نامه شامل چهار برنده جایزه نوبل، روسای جمهور و نخستوزیران سابق، قانونگذاران، قضات و دیپلماتها هستند. محاکمه طبری را ناقص و کوتاه توصیف کردهاند و ایران را پیشرو جهان در اعدام زنان به نسبت جمعیت معرفی کردند.
رسانههای خاورمیانه و عربی: مقاومت، اعدامها و حقوق بینالملل
ایندیپندنت عربی به افزایش تعداد اعدامها و احکام اعدام سیاسی در ایران اشاره کرده و گزارش داد: شعار «زن، مقاومت، آزادی» در اعتراضات ۲۰۲۲ جهانی شد و همین باعث صدور حکم اعدام طبری شده است که امضاکنندگان نسبت به اجرای قریبالوقوع حکم اعدام طبری ابراز نگرانی کردهاند و پرونده او حاصل یک محاکمه صوری و کوتاه و بدون وکیل بوده است.
الشرق الاوسط نیز تأکید کرد : پرونده طبری الگویی از نقض جدی قوانین بینالمللی حقوق بشر و استفاده نامناسب از مجازات اعدام برای اتهامات امنیتی مبهم است.
سی نیوز مصر گزارش داد: بیانیه شامل چهرههای برجسته ورزشی، رسانهای و حقوق بشری نیز میشود و به افزایش تعداد اعدامها و سرکوب سیاسی در ایران اشاره دارد.
الاهرام اینفو مصر نوشت: طبری پس از محاکمهای کوتاه و بدون حضور وکیل به اتهام نمایش پارچهای با شعار «زن، مقاومت، آزادی» در خطر اعدام قرار دارد. توسط انجمن «عدالت برای قربانیان کشتار ۱۹۸۸ ایران» فراخوانی منتشر شده و از دولتها خواسته شده در حمایت از زنان ایرانی برای دموکراسی و آزادی اقدام کنند.
رادیو فردا در انعکاس این خبر نوشت؛ در یک فراخوان صادرشده توسط یک سازمان مستقر در بریتانیا، بیش از ۴۰۰ زن برجسته از سراسر جهان، از جمله چهار برنده جایزه نوبل و چندین رئیسجمهور و نخستوزیر سابق، در تاریخ ۲۳ دسامبر ایران را «بالاترین کشور جهان از نظر اعدام زنان به ازای جمعیت» توصیف کردند. پرونده زهرا این وحشت را آشکار میکند: در ایران، جسارت در دست گرفتن پلاکاردی که مقاومت زنان در برابر سرکوب را اعلام میکند، اکنون قابل مجازات با اعدام است.»
آنچه رسانههای جهان درباره آن توافق دارند
- حکم اعدام زهرا طبری خودسرانه و فاقد توجیه قانونی بینالمللی است
- محکومیت او پس از یک محاکمه کوتاه و شدیداً ناقص صادر شده که فاقد رعایت حقوق دادرسی عادلانه بود
- اتهامات او ناشی از اعمال مسالمتآمیز، از جمله در دست داشتن یک پلاکارد اعتراضی، بوده است
- پرونده او نشاندهنده سرکوب گسترده زنان و مخالفان در ایران است
جهان برای مبارزه زنان ایران برای دموکراسی و حقوق متحد شد
گستره پوشش رسانههای بینالمللی بازتابی از نگرانی فزاینده جهانی نسبت به نقض سیستماتیک حقوق بشر توسط رژیم ایران و تشدید سرکوب زنان است. نامه سرگشادهای که توسط صدها زن برجسته امضا شده و با دخالت کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل تقویت شده، پرونده زهرا طبری را به نماد قدرتمندی از مقاومت در برابر اعدامهای خودسرانه و آزار مبتنی بر جنسیت تبدیل کرده است. این توجه بیسابقه جهانی، هم مشروعیت مبارزه زنان ایرانی برای دموکراسی، برابری و آزادیهای اساسی را برجسته میکند و هم مسئولیت فوری جامعه بینالمللی را در پیشگیری از وقوع یک بیعدالتی غیرقابل بازگشت یادآور میشود.
